Τό θαῦμα στή λαϊκή παράδοση καί στό λαϊκό πολιτισμό

Προλογικό

        Στὸ πλαίσιο τῆς θεματικῆς ἑνότητας ποὺ μελετᾶ τὴ σχέση τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ μὲ τὴ χριστιανικὴ παράδοση ἐντάσσεται καὶ μιὰ ἰδιαίτερα σημαντικὴ πτυχὴ τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ ποὺ ἔχει σχέση μὲ τὸ ὑπερβατικὸ στοιχεῖο. Θὰ πρέπει νὰ δεχόμαστε ἤ νὰ ἀπορρίπτουμε τὰ ὁράματα, τὰ θαύματα καὶ γενικὰ τὰ χαρίσματα ποὺ φαίνεται νὰ  ἔχουν  κάποιοι ἄνθρωποι. Εἶναι ἀπὸ τὸ Θεὸ καὶ πρέπει νὰ ἐμπιστευθοῦμε τὴν ὁδηγία τους ἤ εἶναι πλάνη  καὶ  κινδυνεύουμε νὰ πλανηθοῦμε καὶ ἐμεῖς;

Εἰδικότερα ὅταν οἱ ἄνθρωποι μέσα ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐκδηλώνονται τὰ χαρίσματα αὐτὰ εἶναι ἄνθρωποι τῆς Ἐκκλησίας, ἄνθρωποι εὐλαβεῖς ποὺ ἀποδίδουν στὸ Θεὸ τὸ χάρισμά τους πῶς μποροῦμε νὰ διακρίνουμε τὴ γνησιότητα ἤ ὄχι τοῦ χαρίσματος; Ἐδῶ θὰ καταθέσουμε μερικὲς σκέψεις γιὰ τὰ κριτήρια ποὺ συναντᾶμε στὴν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας.

Τὸ ὑπερβατικὸ στοιχεῖο στὴ λαϊκὴ παράδοση (τὸ πρόβλημα τῶν κριτηρίων)

         Σ’ ἀλλοτινοὺς καιρούς, ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους  τοὺς  πονηροὺς ἔβρισκε κανεὶς ἕνα προζύμι, καθὼς λέει καὶ ὁ Χριστός, ποὺ ζύμωνε τὸ ἀλεύρι, δηλ. τοὺς πολλούς, μὲ τὰ λογιῶν λογιῶν χαρίσματα ποὺ εἶχε ὁ καθένας. Ἀνάμεσα στὰ χαρίσματα, δυσεύρετο σήμερα, ἦταν καὶ τὸ χάρισμα τῆς μακάριας ἁπλότητας ποὺ ἔκανε τοὺς ἀνθρώπους, νέους καὶ γέρους, νὰ μοιάζουν μὲ παιδιά. Δὲ μιλᾶμε γιὰ τὴ φτιασιδωμένη κοσμικὴ ἁπλότητα ποὺ μόνο ἁπλότητα δὲν εἶναι ἀλλὰ γιὰ αὐτὴν ποὺ γεννιέται ἀπὸ τὴν καθαρότητα τῆς καρδιᾶς. Ὁ καθαρὸς ἄνθρωπος βλέπει μὲ καθαρότητα καὶ τοὺς ἄλλους καὶ δὲ βάζει κακὸ μὲ τὸ νοῦ του ἀλλὰ ὅλους τοὺς βλέπει καλούς. Ἀπὸ τὰ πολλὰ παραδείγματα ἕνα μόνο θὰ ἀναφέρω ἀπὸ τὴ ζωὴ τοῦ ἁγίου Νικολάου τοῦ Πλανᾶ. Ἕνας νεαρός, ὁ Ἀλέκος, πήγαινε  συχνὰ στὸν ἅγιο Ἐλισσαῖο καὶ ζητοῦσε βοήθεια ἀπὸ τὸν παπα-Νικόλα  ὁ ὁποῖος τὸν περιέβαλλε μὲ ἀγάπη.

        Οἱ ἄλλοι ποὺ βλέπανε τὸν τρόπο του καὶ πὼς ἐκμεταλευόταν τὴν καλοσύνη καὶ τὴν ἀγάπη τοῦ παπα-Νικόλα τοῦ λέγανε νὰ τὸν ἀπομακρύνει. Εἶχε μάλιστα τόσο ἀποθρασυνθεῖ ποὺ τὸν ἀγκάλιαζε μερικὲς φορὲς ἀπὸ ἀγάπη τάχατες καὶ ταυτόχρονα ἔψαχνε τὶς τσέπες του γιὰ χρήματα. Ὅμως ὁ ἅγιος αὐτὸς ἄνθρωπος προικισμένος

μὲ τὸ χάρισμα τῆς ἁπλότητας ἔβλεπε στὸν Ἀλέκο τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ καὶ δὲν πρόσεχε τὸ κακὸ ποὺ τὴν ἀλλοίωνε γι’ αὐτὸ καὶ ἔλεγε: «καλός, καλὸς ὁ Ἀλέκος».

         Σ’ αὐτὸ τὸ σημεῖο καὶ γιὰ νὰ ἀποφύγουμε παρεξηγήσεις θὰ πρέπει νὰ κάνουμε μιὰ σημαντικὴ παρατήρηση. Εἶναι ἄλλο πράγμα ἡ φυσικὴ ἁπλότητα, τὴν ὁποία ἔχουν πολλοὶ ἄνθρωποι καὶ ἄλλο ἡ πνευματικὴ ἁπλότητα, τὴν ὁποία συναντᾶμε στοὺς ἁγίους ἀλλὰ καὶ σὲ ἀνθρώπους ποὺ ἀγωνίζονται πνευματικά. Τὸ χάρισμα τῆς ἁπλότητας ἔχει δοθεῖ σὲ πολλοὺς ἀνθρώπους ὡς πνευματικὴ περιουσία, ὡς ἰδιαίτερο χάρισμα ἀπ’ αὐτὰ ποὺ δίνει ὁ Θεὸς  σὲ κάθε ἄνθρωπο καὶ ποὺ  θὰ  πρέπει, ὅπως  φαίνεται στὴν παραβολὴ τῶν ταλάντων, νὰ τὸ καλλιεργήσει αὐτὸς ποὺ τὸ ἔχει γιὰ νὰ δώσει καρπούς.

         Ἡ  πνευματικὴ ἁπλότητα ὅμως εἶναι  μιὰ  πολὺ ὑψηλὴ  πνευματικὴ κατάσταση ποὺ συνοδεύεται ἀπὸ τὴ μεγάλη ἀρετὴ τῆς διάκρισης καὶ φανερώνει ἄνθρωπο ἀπαλλαγμένο ἀπὸ πάθη, γεμάτο ἀπὸ τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν ξεχωριστὴ δύναμη κατὰ τῶν πονηρῶν πνευμάτων, ὅπως φαίνεται στὴν περίπτωση τοῦ Παύλου τοῦ ἁπλοῦ, μαθητῆ τοῦ ἁγίου Ἀντωνίου, ὁ ὁποῖος θεράπευσε ἕναν  ἄνθρωπο  ποὺ  ἔπασχε  ἀπὸ «ἀρχικὸ» δαιμόνιο μὲ προτροπὴ τοῦ Ἁγίου Ἀντωνίου, ὁ ὁποῖος γνώριζε τὸ χάρισμα τοῦ μαθητῆ του.

         Ἡ ἁπλότητα ποὺ ἔχουν ἀπὸ φυσικοῦ τους οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἡ πύλη ἀπὸ τὴν ὁποία εἰσέρχεται τὸ ὑπερβατικὸ στοι χεῖο στὴ ζωὴ τῶν ἁπλοϊκῶν ἀνθρώπων καὶ γι’ αὐτὸ ἀναφέρομαι σ’ αὐτήν. Ἡ μορφὴ αὐτὴ ἁπλότητας διαφέρει ἀπὸ τὴν  πνευματικὴ γιατὶ ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχει φθάσει σ’ ἕναν βαθμὸ κάθαρσης καὶ γι’ αὐτὸ δὲν λειτουργεῖ τὸ χάρισμα τῆς διάκρισης τῶν πνευματικῶν καταστάσεων μὲ κίνδυνο νὰ δεχτεῖ τὸ ψέμα καὶ τὴν πλάνη γιὰ ἀλήθεια.

Ξέρομε ὅτι ὁ διάβολος «μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός…καὶ οἱ διάκονοι αὐτοῦ μετασχηματίζονται ὡς διάκονοι δικαιοσύνης…»¹

         Εἶναι δύσκολο λοιπὸν χωρὶς διάκριση μόνο μὲ τὴ φυσικὴ ἁπλότητα νὰ γνωρίσει κανεὶς τί κρύβεται πίσω ἀπὸ ἕνα ὄμορφο προσωπεῖο. Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας

ἔχουν τεράστια ἐμπειρία πάνω στὰ θέματα αὐτὰ καὶ μποροῦν νὰ διακρίνουν τὴν προέλευση ἑνὸς ὁράματος ἤ ἀνάλογου πνευματικοῦ φαινομένου.

         Στὸ «Γεροντικὸ» διαβάζομε ὅτι κάποτε πῆγαν στὸν Ἅγιο Ἀντώνιο μερικοὶ μοναχοὶ γιὰ νὰ τὸν ρωτήσουν ἄν θὰ πρέπει νὰ πιστεύουν σὲ ὄνειρα καὶ ὁράματα ποὺ ἔβλεπαν. Καθὼς ὁδοιποροῦσαν γιὰ τὸ ὄρος ποὺ ἔμενε ὁ ἅγιος τοὺς ψόφησε τὸ γαϊδουράκι ποὺ εἶχαν φορτώσει τὰ τρόφιμα καὶ τὸ νερό. Ὅταν ἔφτασαν στὸ κελλὶ ποὺ ἔμενε ὁ ἅγιος πρὶν προφθάσουν νὰ μιλήσουν γιὰ τὸ  θέμα  τους  τοὺς  ρώτησε πρῶτος ὁ ἅγιος πῶς ἔγινε καὶ τοὺς ψόφησε τὸ γαϊδουράκι.

Παραξενεμένοι οἱ μοναχοὶ τὸν ρώτησαν νὰ τοὺς πεῖ πῶς τὸ ἤξερε ἀφοῦ δὲν τοῦ εἶχαν μιλήσει ἀκόμα. Τότε τοὺς εἶπε ὅτι τοῦ τὸ ἀποκάλυψαν οἱ δαίμονες καὶ τοὺς δίδαξε νὰ προσέχουν ἀπὸ τὶς δαιμονικὲς φαντασίες.

Τὸ σημαντικὸ στὴν ὑπόθεση αὐτὴ δὲν εἶναι τὸ ὅραμα τοῦ ἁγίου ἀλλὰ μὲ ποιό τρόπο διέκρινε τὴν προέλευση τοῦ ὁράματος. Λένε οἱ Πατέρες ὅτι ἐπειδὴ εἶχε ἀπαλλαγμένη τὴν καρδιά του ἀπὸ τὰ πάθη καὶ ταυτόχρονα βρισκόταν σὲ συνεχὴ νήψη, σὲ πνευματικὴ ἐγρήγορση δηλ. προσευχόμενος καὶ ἔχοντας ὡς ἄγρυπνο φύλακα τῆς καρδιᾶς του τὸ νοῦ, γι’ αὐτὸ μπόρεσε νὰ διακρίνει τὴν προέλευση τοῦ ὁράματος.

        

         Στὶς γραφές του ὁ Ἅγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης λέει τὰ ἑξῆς σημαντικά:

«Ἄν δεῖς φῶς μέσα σου ἤ γύρω σου, μὴν πιστέψεις σ’ αὐτὸ ἄν δὲν ἔχεις συγχρόνως κατάνυξη γιὰ τὸ Θεὸ καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν πλησίον. Μὴ φοβηθεῖς ὅμως, ἀλλὰ ταπείνωσε τὸν ἑαυτό σου καὶ τὸ φῶς ἐκεῖνο θὰ ἐξαφανιστεῖ.

Ἄν δεῖς κάποιο ὅραμα ἤ εἰκόνα ἤ ὄνειρο,  μὴν  τὸ ἐμπιστεύεσαι, γιατὶ ἄν εἶναι ἀπὸ τὸν Θεό, θὰ σὲ φωτίσει γι’ αὐτὸ ὁ Κύριος.  Ψυχή, ποὺ δὲν γεύθηκε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, δὲν  μπορεῖ  νὰ διακρίνει ἀπὸ ποῦ ἔρχεται τὸ ὅραμα. Ὁ ἐχθρὸς δίνει στὴν  ψυχὴ  μιὰ «γλυκειὰ αἴσθηση» ἀνακατεμένη μὲ κενοδοξία, καὶ ἀπὸ αὐτὸ γίνεται φανερὴ ἡ πλάνη.

          Οἱ Πατέρες λένε ὅτι, ὅταν ἡ ὅραση εἶναι ἐχθρική, ἡ ψυχὴ αἰσθάνεται σύγχυση ἤ φόβο.

Αὐτό, ὅμως, συμβαίνει μόνο στὴν ταπεινὴ ψυχὴ ποὺ θεωρεῖ τὸν ἑαυτό της ἀνάξιο γιὰ τὴν ὅραση.

Ὁ κενόδοξος, ὅμως, μπορεῖ νὰ μὴν αἰσθανθεῖ οὔτε φόβο οὔτε σύγχυση, γιατὶ ἐπιθυμεῖ τὶς ὁράσεις καὶ θεωρεῖ τὸν ἑαυτό του ἄξιο, καὶ γι’ αὐτὸ τὸν ἐξαπατᾶ εὔκολα ὁ ἐχθρός».²

         Τὸ κλειδὶ γιὰ νὰ διαπιστώσουμε τὶ κρύβεται πίσω ἀπ’ ὅλα αὐτὰ τὰ πνευματικὰ δρώμενα εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἀφήνει τὸ πνευματικὸ του χνάρι πάνω στὰ ἔργα του. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ ἔχουν τὶς παραπάνω προϋποθέσεις παρὰ τὸ ὅτι δὲν ἔχουν οὔτε κοσμικὴ μόρφωση ἀλλὰ οὔτε γνωρίζουν πολλὰ γιὰ τὴν πίστη.

Στὸ βιβλίο τοῦ Γέροντα Παϊσίου μὲ τίτλο «Ἁγιορεῖτες Πατέρες καὶ Ἀγιορείτικα» ὑπάρχουν πολλὲς χαριτωμένες διηγήσεις μὲ ἁπλοὺς μοναχοὺς ποὺ ζοῦσαν μέσα στὸ θαῦμα μὲ τὸν πιὸ φυσικὸ  τρόπο. 

        

       Ἡ ἁπλότητα αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων φαίνεται στὰ μάτια τῶν κοσμικῶν ἀνοησία καὶ θεωροῦν  τρελοὺς τοὺς  πραγματικὰ ἁπλοὺς ἀνθρώπους.

Ἕναν τέτοιο μάλιστα,τὸν γερο-Κωνσταντίνο, τὸν ἔστειλαν σὲ τρελοκομεῖο  στὴ Θεσσαλονίκη ἐπειδὴ ζοῦσε σὰν τὰ πουλιὰ τοῦ οὐρανοῦ χωρὶς νὰ φροντίζει τίποτα ἀπ’ αὐτὰ ποὺ οἱ ἄνθρωποι θεωροῦν φυσικὸ νὰ φροντίζουν.

         Ἕνας ἄλλος, ὁ γερο-Παχώμιος, τὸ μόνο ποὺ ἤξερε ἦταν ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι Θεὸς καὶ τὸ μόνο ποὺ ἤθελε ἦταν νὰ ἀφιερώσει τὴ ζωή του σ’ αὐτὸν ἀπὸ ἀγάπη. Ἀπὸ ἀγάπη καὶ γιὰ τοὺς ἀδελφούς του ἔπιανε μὲ τὰ χέρια του φίδια και σκορπιοὺς καὶ τὰ ἀπομάκρυνε ἀπὸ τὸ σπίτι γιατὶ φοβόντουσαν οἱ ἄλλοι πατέρες. Ὅταν τοῦ λέγανε: «γερο-Παχώμιε δὲ φοβάσαι μὴ σὲ δαγκάσουν;»  ἀπαντοῦσε:  «ἕνα  χαρτὶ (χαρτὶ ἦταν τὸ Εὐαγγέλιο) γράφει πὼς ἄμα πιστεύεις στὸ Χριστὸ πιάνεις τὰ φίδια καὶ τοὺς σκορπιοὺς καὶ δὲ σὲ πειράζουν».

         Τὸ  γερο-Παχώμιο, ὅπως καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους, μοναχοὺς καὶ κοσμικούς, ποὺ εἶχαν αὐτὴ τὴν πνευματικὴ ἁπλότητα  οὔτε  τὰ ὁρατὰ ἀλλὰ οὔτε καὶ τὰ νοητὰ φίδια καὶ οἱ σκορπιοὶ τοὺς πειράζανε. Οἱ ἐμπειρίες οἱ πνευματικὲς ποὺ εἴχανε ἦταν πέρα γιὰ πέρα ἀληθινὲς καὶ ἡ ἁπλότητα ποὺ εἶχαν τοὺς φύλαγε ὥστε νὰ μὴν «ψηλώσει» ὁ νοῦς τους καὶ πλανηθοῦν. Ἕνας τέτοιος ἁπλὸς μοναχὸς ὁ ὁποῖος κάθε βράδυ εἶχε κατὰ τὴ διάρκεια τῆς προσευχῆς του τὴν ἐμπειρία τοῦ ἀκτίστου φωτὸς νόμιζε ὅτι ὅλοι οἱ μοναχοὶ εἶχαν αὐτὴ τὴν

ἐμπειρία καὶ τὸ θεωροῦσε πολὺ φυσικό.

         Ἡ ἀδυναμία μας νὰ διακρίνουμε ἀνάμεσα στὴν φυσικὴ  ἁπλότητα,  ἡ ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ μᾶς  προστατέψει ἀπὸ τὴν πλάνη, καὶ στὴν  πνευματικὴ ἁπλότητα εἶναι ποὺ δημιουργοῦν αὐτὴ τὴ σύγχυση. Ἡ φυσικὴ ἁπλότητα, ποὺ γιὰ νὰ τὴν διακρίνουμε ἀπὸ τὴν πνευματικὴ ἄς τὴν ὀνομάσουμε ἁπλοϊκότητα,  συνοδεύεται πολλὲς φορὲς ἀπὸ μιὰ ἰσχυρογνωμοσύνη ποὺ κρύβει ἐγωισμό, ἀπὸ μιὰ ἐμμονὴ σὲ τύπους ποὺ καταντοῦν εἰδωλολατρεία καὶ δίνουν διάσταση μαγικὴ ἀκόμα καὶ στὰ μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας. Ἄς δοῦμε πῶς περιγράφει στὸ ἔργο του «τὸ δισάκι τοῦ ἀσκητῆ» ὁ Νέστορας Μάτσας μιὰ «γερόντισσα» αὐτοῦ τοῦ εἴδους:

«-Ὅταν μιλῶ ἐγώ, ὁ Θεὸς μιλάει, μοῦ

εἶπε ἡ γιάτρισσα ἡ Καλομοίρα στὴ

Μυτιλήνη…

-Ποῦθε εἶσαι φερμένη κυρούλα;

-Ἀπὸ τὸ Ἀϊβαλί.

-Ποῦθε ἔμαθες νὰ γιαίνεις τὶς ἀρρώστιες;

-Ἀπ’ τὴ μανούλα μου. Πρὶν κλείσει τὰ μάτια της καὶ κοιμηθεῖ, μὲ φώναξε κοντὰ στὸ μαξιλάρι της καὶ μοῦ φανέρωσε ὅλα τὰ μυστικά της.

-Ποιά μυστικά της;

-Να δίνω γιατριά σὲ ἀρρώστους, νὰ διώχνω τὸ κακὸ μάτι, νὰ λύνω τὰ μάγια.

-Τί δουλειά ἔχουν τὰ μάγια μὲ τὴ γιατρική;

Σὲ τοῦτο τὸ ἐρώτημα θύμωσε ἡ Καλομοίρα. Τυλίχτηκε στὸ μαῦρο μποξά της καὶ δὲν ἤθελε ἄλλο νὰ μιλήσει…» ³

         Τελείως διαφορετικὴ εἶναι ἡ ἀντίδραση τῶν ἀνθρώπων ποὺ ζοῦν τὴ γνήσια πνευματικὴ Παράδοση τῆς ρωμηοσύνης. Μὲ πολλὴ ταπείνωση, χωρὶς ἔπαρση, διακονοῦν τοὺς ἀδελφούς τους ξέροντας ὅτι τὸ χάρισμα τους εἶναι χάρισμα διακονίας ποὺ τοὺς δόθηκε ὄχι γιὰ νὰ ξεχωρίζουν ἀλλὰ λειτουργοῦν θεραπευτικὰ μέσα στὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Γιατί, ὅπως λέγαμε καὶ σὲ προηγούμενο τεῦχος, ἄλλο εἶναι ἡ γνήσια πνευματικὴ Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἄλλο οἱ παραδόσεις ποὺ ἔχουν ἀπὸ ἀλλοῦ τὴν προέλευση. Ἡ σύγχυση ἀνάμεσα στὴν Παράδοση καὶ στὶς παραδόσεις δημιουργεῖ αὐτὴ τὴ λαθεμένη εἰκόνα γιὰ τὸν τρόπο ποὺ λειτουργεῖ τὸ ὑπερβατικὸ στοιχεῖο μέσα ἀπὸ χαρισματικοὺς ἀνθρώπους στὴ λαϊκὴ παράδοση.

Καταληκτήριες σκέψεις.

         Αὐτὸ ποὺ ἔχει ἰδιαίτερη σημασία καὶ θέτει ἕνα καλὸ θεμέλιο στὴν προσπάθειά μας νὰ ὁρίσουμε κάποιο κριτήριο ἀλήθειας γιὰ μιὰ ἐμπειρία εἶναι νὰ δοῦμε ποιός ἐπιβεβαιώνει τὸ χάρισμα ποὺ ἔχει κάποιος. Ἄν παρατηρήσουμε προσεκτικὰ θὰ δοῦμε ὅτι στὶς περιπτώσεις ποὺ ὑπάρχει πλάνη τὸ χάρισμα ἐπιβεβαιώνεται ἀπὸ τὸν ἴδιο ἤ ἀπὸ ὁμάδα γύρω ἀπ’ αὐτόν. Στὴν περίπτωση ποὺ τὸ χάρισμα εἶναι γνήσιο αὐτὸς ποὺ ἀναγνωρίζει ἀλλὰ καὶ διαχειρίζεται τὸ χάρισμα ἑνὸς ἀνθρώπου εἶναι ἡ Ἐκκλησία ὡς κοινότητα.

        Αὐτὴ λοιπόν, ἡ κοινότητα καὶ ὄχι ἡ αὐθεντία ἑνὸς ἀνθρώπου, ἔστω κι ἄν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος εἶναι ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, ὁ ἐπιστήθιος φίλος

τοῦ Χριστοῦ, ὁ μεγάλος θεολόγος τῆς Ἐκκλησίας, ἐπιβεβαιώνει τὴν μαρτυρία του. Στὸ τέλος τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Ἰωάννου (Ἰω. 21,24) ἡ Ἐκκλησία ἐπισφραγίζει τὸ λόγο του λέγοντας:

 «Οὗτός ἐστιν ὁ μαθητὴς ὁ μαρτυρῶν

περὶ τούτων καὶ γράψας ταῦτα, καὶ

οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς ἐστιν ἡ μαρτυρία αὐτοῦ…».

παπα-Νικόλας Ἀλεξάκης

^{--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------}

¹Β΄ Κορ.11,13-14.

²Ἀρχιμ. Σωφρονίου, Ἅγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης,Ἔσσεξ 2005, σελ.531.

³Ν. Μάτσα, Τὸ δισάκι τοῦ ἀσκητῆ,Ἑστία τ. Γ΄ σελ. 36-37.

Πηγή: Διμηνιαίο Φυλλάδιο της Ιεράς Μητροπόλεως Ιεραπύτνης και Σητείας για τους Νέους – Τεύχος 74 Μαϊος – Ιούνιος 2013 http://www.imis.gr/

Η ΑΓΙΑ ΑΝΥΣΙΑ

Γ

 εννήθηκε και έζησε στη Θεσσαλονίκη κατά τους χρόνους του μεγάλου διώκτου των Χριστιανών Διοκλητιανού , την ίδια περίοδο με τον Άγιο Δημήτριο.

            Οι γονείς της αγίας Ανυσίας ήσαν επιφανείς και πλούσιοι άρχοντες της Θεσσαλονίκης. Είχαν ασπασθεί την πίστη του Χριστού και γαλούχησαν από μικρή την κόρη τους με την αγάπη της αρετής και της σοφίας. Στην αρχή της εφηβείας της, η Ανυσία έμεινε ορφανή από πατέρα και μητέρα- δεν αφέθηκε να την ελκύσουν οι ηδονές του κόσμου και με ψυχή που φλεγόταν από το πυρ που ήλθε βαλείν επί την γήν ο Χριστός (Λουκ. 12, 49), έσπευσε προς συνάντηση του Επουράνιου Νυμφίου, αποποιούμενη κάθε τι που θα μπορούσε να την δέσει με τα επίγεια. Απελευθέρωσε τους πολυάριθμους δούλους της και έδωσε στον καθένα σημαντικό ποσό χρημάτων για να βιοποριστεί, διαμοίρασε κτήματα, ακίνητα, κοπάδια, όλη της την περιουσία, ωσάν τον έμπορο ο οποίος πούλησε ό, τι είχε για να αποκτήσει τον πολύτιμον μαργαρίτην, την Βασιλεία των Ουρανών (βλ. Ματθ. 13, 46). Απεκδύθηκε κοσμήματα και πλούσια φορέματα.

Ντυμένη με ενδύματα κοινά και ταπεινά διέτρεχε την πόλη, επισκεπτόμενη τους ασθενείς, βοηθώντας τις χήρες και τα ορφανά, προσφέροντας τροφή και ρουχισμό στους πτωχούς. Ιδιαίτερη ήταν η στοργή της προς τα θύματα των διωγμών. Αψηφώντας τον κίνδυνο, επισκεπτόταν στις φυλακές όλους εκείνους που υπέφεραν πείνα, δίψα, κακοποιήσεις και κάθε είδους δεινά για την αγάπη του Χριστού, ασπαζόταν τις πληγές τους ωσάν να ήταν αυτά καθεαυτά τα σημεία του σωτηριώδους Πάθους του Κυρίου, τους φρόντιζε και τους παρηγορούσε.

         Έχοντας εγκαταλείψει τα πάντα, μόνο το θνητό σώμα της την έδενε με τα επίγεια, και μόνος πόθος της ήταν να φθάσει και εκείνη στην τελείωση μεσω του μαρτυρίου για τον Χριστό. Μια τέτοια απόφαση όμως μόνο από τον Θεό θα μπορούσε να έλθει και για τον λόγο αυτό η Ανυσία δεν εξεβίαζε τον κίνδυνο αλλά αποσύρθηκε σε στενό κελί και αφιερώθηκε στην νηστεία, στα δάκρυα, στην αδιάλειπτο προσευχή, ώστε να υπερβεί την θνητή φύση, εφαρμόζοντας την άσκηση, των θείων αρετών ως «επίβαση θεωρίας».

Βλέποντας τους αγώνες της, ο διάβολος έτριξε τα δόντια του και επιχείρησε με κάθε λογής τεχνάσματα και μηχανεύσεις να φοβίσει την αγία και να την πείσει να εγκαταλείψει το κελί της. Αντιμετώπισε όμως φρόνημα πιο ακλόνητο και από του ανδρειότερου πολεμιστή. Της έριξε τότε τα βέλη της ακηδίας, της χαυνώσεως, της σωματικής χαλάρωσης και της ασθενείας, αλλά η νεαρή κόρη, οπλισμένη με το σημείο του Σταυρού, τον κατατρόπωσε με το μαστίγιο της προσευχής της.

Όταν ο άγριος διωγμός που εξαπέλυσε ο Διοκλητιανός είχε φθάσει στο αποκορύφωμά του (305), η αγία Ανυσία, πλήρης αρετών και προσηλωμένη στην θεωρία, με παρρησία ανέπεμψε διάπυρο δέηση στον Χριστό ώστε να αξιωθεί να συμμετάσχει κι εκείνη στο ζωοποιό Πάθος Του.

Η δέησή της εισακούσθηκε. Μια ημέρα, την ώρα που πήγαινε στον ναό, την πλησίασε ένας υπασπιστής του αυτοκράτορα και την ανέκρινε βάναυσα. Δίχως να διστάσει, η Ανυσία ομολόγησε ότι είναι δούλη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Την άρπαξε ο αλητήριος και την έσυρε καταγής μέχρι τον ναό των ειδώλων, προστάζοντάς την να θυσιάσει στα είδωλα αντί για άλλη απάντηση, η αγία τον έφτυσε καταπρόσωπο. Έξαλλος από θυμό, ο υπασπιστής έβγαλε το σπαθί του και το βύθισε στο πλευρό της αγίας, η οποία με χαρά παρέδωσε στον Κύριο την ψυχή της για να βρει την αιώνια αγαλλίαση στην Επουράνια νυφική παστάδα. Ευλαβείς χριστιανοί κατόρθωσαν να πάρουν το σώμα της και να το θάψουν σε τοποθεσία λίγο έξω από την πόλη, όπου όταν έπαυσε ο διωγμός, χτίσθηκε ναός στην μνήμη της.

Στο εγκάρσιο κλίτος, από την αριστερή πλευρά του Ι. Βήματος του Ι. Ναού του Αγίου Δημητρίου, βρίσκεται η λάρνακα με τα ιερά λείψανα της Αγίας ενδόξου Οσιομάρτυρος Ανυσίας της εν Θεσσαλονίκη.

          Το τίμιο σώμα της για πολλά χρόνια ήταν θαμμένο στη γη σε άγνωστο μέρος, ώσπου την 4η του μηνός Ιουλίου το 1980, διανοιγομένης της οδού 3ης Σεπτεμβρίου κοντά στο Γ’.Σ. Στρατού, ανακαλύφθηκε ο τάφος της όπου βρισκόταν τα σεπτά λείψανα της, τα οποία με ευλάβεια ανακομίσθηκαν και κατατέθηκαν στον Ι. Ναό του Αγίου Δημητρίου, επιτελώντας πλήθος ιάσεων και θαυμάτων σε όλους αυτούς που τιμούν την Αγία και την προσκυνούν με πίστη.

Η μνήμη της Αγίας Ανυσίας εορτάζεται στις 30 Δεκεμβρίου.

Άγιος Στέφανος ο Πρωτομάρτυρας και Αρχιδιάκονος

Ημερομηνία εορτής: 27/12/2013

Λόγων στεφάνοις, οἷα τιμίοις λίθοις,
Στέφω Στέφανον, ὃν προέστεψαν λίθοι.
Εἰκάδι λαΐνεος Στέφανον μόρος ἑβδόμῃ εἷλεν.

Βιογραφία

Ο Άγιος Στέφανος ήταν ένας από τους πιο διακεκριμένους μεταξύ των επτά διακόνων, που εξέλεξαν οι πρώτοι χριστιανοί για να επιστατούν στις κοινές τράπεζες των αδελφών, ώστε να μη γίνονται λάθη και τους χειροτόνησαν οι Άγιοι Απόστολοι. Αν και κουραστική η ευθύνη του επιστάτη για τόσους αδερφούς παρ’ όλα αυτά ο Στέφανος έβρισκε καιρό και δύναμη για να κηρύττει το Ευαγγέλιο του Χριστού. Και όπως αναφέρει η Αγία Γραφή: «Στέφανος πλήρης πίστεως καὶ δυνάμεως ἐποίει τέρατα καὶ σημεῖα μεγάλα ἐν τῷ λαῷ».(Πραξ. Αποστόλων, στ΄8-15, ζ΄1-60). Δηλαδή ο Στέφανος, που ήταν γεμάτος πίστη και χάρισμα ευγλωττίας δυνατό, έκανε μεταξύ του λαού μεγάλα θαύματα, που προκαλούσαν κατάπληξη και αποδείκνυαν την αλήθεια του χριστιανικού κηρύγματος.

Ο Στέφανος είχε αφιερώσει τη ζωή του στο κήρυγμα του ευαγγελικού λόγου και στη φιλανθρωπική δράση. Για τη προσφορά και τις αρετές του τιμήθηκε με το χάρισμα της θαυματουργίας. Με το χάρισμα αυτό θεράπευε ασθενείς και αποδείκνυε τη δύναμη του Χριστού. Με τη βαθιά θεολογική του κατάρτιση ανέτρεπε εύκολα τις κακοδοξίες των Ιουδαίων για το έργο του Χριστού, προκαλώντας την οργή και το φθόνο τους.

Οι Ιουδαίοι, όμως, καθώς ήταν προκατειλημμένοι, εξαπέλυσαν συκοφάντες ανάμεσα στο λαό, που διέδιδαν ότι άκουσαν το Στέφανο να βλαστημεί το Μωϋσή και το Θεό. Με αφορμή, λοιπόν, αυτές τις συκοφαντίες, που οι ίδιοι είχαν ενσπείρει, άρπαξαν με μίσος το Στέφανο και τον οδήγησαν μπροστά στο Συνέδριο, τάχα για να απολογηθεί. Η απολογία του Στεφάνου υπήρξε πρότυπο τόλμης και θάρρους. Χωρίς να φοβηθεί καθόλου, εξαπέλυσε λόγια - κεραυνούς εναντίον των Ιουδαίων. Και από υπόδικος, ορθώθηκε θυελλώδης ελεγκτής και κατήγορος. Τότε ακράτητοι από το μίσος οι Ιουδαίοι, τον έσυραν έξω από την πόλη, όπου τον θανάτωσαν με λιθοβολισμό. Εκεί φάνηκε και η μεγάλη συγχωρητικότητα του Στεφάνου προς τους εχθρούς του με τη φράση του, «Κύριε, μὴ στήσης αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην». Κύριε μη λογαριάσεις σ’ αυτούς την αμαρτία αυτή.

Ἀπολυτίκιον  
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Βασίλειον διάδημα, ἐστέφθη σὴ κορυφή, ἐξ ἄθλων ὧν ὑπέμεινας, ὑπὲρ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, Μαρτύρων Πρωτόαθλε· σὺ γὰρ τὴν Ἰουδαίων, ἀπελέγξας μανίαν, εἶδες σου τὸν Σωτῆρα, τοῦ Πατρὸς δεξιόθεν. Αὐτὸν οὖν ἐκδυσώπει ἀεί, ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.

Πηγή: http://www.saint.gr

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ

    

  O άγιος Nικόλαος, αγαπητοί μου Xριστιανοί, ο επίσκοπος Mύρων της Λυκίας του οποίου την επέτειο μνήμη εορτάζουμε, είναι ένας από τους μεγάλους αγίους, αστέρι που λάμπει στον πνευματικό ουρανό της Eκκλησίας μας. Eίναι πολύ αγαπητός στον ορθόδοξο λαό, ιδιαιτέρως δε στην αγαπητή μας πατρίδα. Tρεις χιλιάδες νησάκια έχει η πατρίδα μας, μικρά και μεγάλα, που σαν κύκνοι κολυμπούν μέσα στα γαλανά νερά των θαλασσών μας. Kαι δεν υπάρχει νησάκι, και το μικρότερο ακόμα, που να μην έχει ναό αφιερωμένο στον άγιο Nικόλαο. Eίναι εκκλησάκια που έχτισαν οι ναυτικοί μας, οι οποίοι παλεύουν μέρα και νύχτα στα άγρια κύματα των ωκεανών, και σώζονται· ναί, σώζονται δια των πρεσβειών του αγίου Nικολάου. Kαι όχι μόνο στα νησιά μας τα ευλογημένα, αλλά και σ’ όλη τη χώρα, όπου κι αν πάμε, υπάρχουν εκκλησάκια του αγίου Nικολάου. Mα και σε όλη την Oρθοδοξία, και στη Σερβία και στη Bουλγαρία και στη Pουμανία και στη Pωσία, παντού όπου υπάρχουν ορθόδοξοι Xριστιανοί, το όνομα του αγίου Nικολάου είναι γνωστό. Στην πατρίδα μας την ημέρα αυτή χιλιάδες ―τί λέγω―, εκατοντάδες χιλιάδων Xριστιανών εορτάζουν τη μνήμη του, διότι φέρουν το όνομά του.
      Ο άγιος Nικόλαος υπήρξε θαυματουργός, είχε δηλαδή το χάρισμα απο το Θεό να κάνει θαύματα. Ποιά είναι τα θαύματα του αγίου Nικολάου, μπορείτε να τα δείτε στο συναξάριό του που είναι πολύ συγκινητικό. Eγώ, από το πλήθος των θαυμάτων του αγίου, θέλω ν” αναφέρω εδώ ένα μόνο, το οποίο μου έχει προκαλέσει ιδιαιτέρα εντύπωσι και συγκίνησι· θα εξηγήσω εν συνεχεία τον λόγο για τον οποίο με έχει συγκινήσει ιδιαιτέρως.

* * *

      Στην εποχή του αγίου Nικολάου ζούσαν τρεις στρατηγοί, ένδοξοι άνδρες αξιωματικοί, ήρωες που είχαν νικήσει κατ” επανάληψιν τα βαρβαρικά στίφη που επιτίθεντο εναντίον της Bυζαντινής αυτοκρατορίας. Eίχαν σώσει το λαό, και γι” αυτό ήταν λαοφιλείς. Aκόμα δε ήταν αγαπητοί και στον άγιο· ο άγιος Nικόλαος σε μία περίπτωσι τους επέπληξε, διότι είχαν κάνει κακή χρήσι της εξουσίας (όχι οι ­ίδιοι αλλά οι στρατιώτες), και τότε αυτοί δεν φάνηκαν απειθείς σ” αυτόν αλλά πειθάρχησαν. Ξέρετε ότι συχνά αυτοί που κατέχουν υψηλά αξιώματα, στρατηγοί κ.λπ., δεν δέχονται ούτε μύγα στο σπαθί τους· οι στρατηγοί αυτοί όμως, ταπεινοί, δέχθηκαν τις επιπλήξεις του αγίου Nικολάου, συμμορφώθηκαν με τις υποδείξεις του, και τιμώρησαν τους στρατιώτες και αξιωματικούς τους που είχαν κάνει κατάχρησι της εξουσίας τους σε ανωμάλους καιρούς.
      Hταν λοιπόν πολύ αγαπητοί. Aλλά τα ανθρώπινα πράγματα είναι μάταια· «ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης» (Eκκλ.1,2). Συχνά ο άνθρωπος πέφτει από το ύψος στο βάθος. Oι τρεις αυτοί Ρωμαίοι αξιωματικοί κατηγορήθηκαν αδίκως για συνωμοσία, και λόγω των συκοφαντιών που εξύφανε ο κακός επίτροπος του βασιλέως, ο έπαρχος Aβλάβιος, έπεσαν στη δυσμένεια του καλού αυτοκράτορος Kωνσταντίνου. O βασιλεύς απατήθηκε, τους αφαίρεσε τα αξιώματα, και διέταξε να τους κλείσουν δεμένους στις φυλακές της Kωνσταντινουπόλεως. Eκεί οι τρεις αθώοι έμαθαν, ότι εξεδόθη απόφασις ν” αποκεφαλισθούν, και ξημέρωνε η ημέρα της εκτελέσεώς τους. Eκτελέσθηκαν; πραγματοποιήθηκε η θανατική ποινή; Όχι! Tί έγινε; Θαύμα. Ποιό θαύμα;
      Tη νύχτα μέσ’ στη φυλακή οι τρεις κατάδικοι θυμήθηκαν το Θεό, θυμήθηκαν τον άγιο Nικόλαο, τον άνθρωπο του Θεού. Kαι στην προσευχή τους με δάκρυα στα μάτια παρεκάλεσαν· «Άγιε Nικόλαε, δεν έχουμε άλλον προστάτη, εσένα έχουμε· κάνε το θαύμα σου, ελευθέρωσε κ” εμάς, όπως κάποτε στη Λυκία ελευθέρωσες τρεις άλλους ανθρώπους που επρόκειτο να θανατωθούν». Kαι ο άγιος Nικόλαος έκανε το θαύμα. Tην ­ίδια ώρα που αυτοί έκαναν την προσευχή τους, τα μεσάνυχτα, ―ας μην πιστεύουν οι άπιστοι, δικαίωμά τους, εμείς πιστεύουμε ότι οι πρεσβείες και οι προσευχές των αγίων κάνουν θαύματα―, εκεί που εκοιμάτο ο αυτοκράτωρ Kωνσταντίνος και ο έπαρχος Aβλάβιος, φαίνεται στον ύπνο τους ο άγιος Nικόλαος. Ήλεγξε τον έπαρχο και του είπε· «Tί έκανες; εγκλημάτησες με το να διαβάλης τους ανθρώπους αυτούς στον βασιλέα! Πριν βάψεις τα χέρια σου με το αίμα των αθώων, πρέπει μέχρι το πρωί, προτού ν” ανατείλει ο ήλιος, να τους ελευθερώσης». Kαι στον αυτοκράτορα φανέρωσε, ότι οι κατάδικοι είναι αθώοι και ότι από φθόνο συκοφαντήθηκαν. Έντρομος ο αυτοκράτορος ξύπνησε, και με διαταγή του, προτού ν” ανατείλει ο ήλιος, οι τρεις στρατηγοί ελευθερώθηκαν.
Aυτό είναι το θαύμα του αγίου Nικολάου.

 

ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΖΑΝΗ

 

      Θα πείτε· «Aυτά “τω καιρώ εκείνω”! Mε τέτοια μας έχετε ζαλίσει· συνεχώς ακούμε “τω καιρώ εκείνω”, “τω καιρώ εκείνω”, “τω καιρώ εκείνω”». Δεν έχετε όμως δίκιο. Δεν ήταν μόνο ο καιρός εκείνος για θαύματα. H δύναμις του Xριστού μένει ανεξάντλητος. Kαι χθές και σήμερα και αύριο και μέχρι συντελείας του αιώνος, εως ότου ανατέλλει ο ήλιος και ρέουν οι ποταμοί και λάμπουν τα άστρα στον ουρανό, η δύναμις του Xριστού και των αγίων του θα θαυματουργεί. Θέλετε απόδειξι;

      Tα έτη 1943-45 ήμουν στην Kοζάνη, την πρωτεύουσα της Δυτικής Mακεδονίας. Hταν ημέρες τρομερές για το έθνος μας. Oι αντάρτες συνέλαβαν τριακοσίους και πλέον Kοζανίτες, αθώους ανθρώπους, τους έκλεισαν στη φυλακή της Kοζάνης και ανεμένετο η εκτέλεσί τους. Aγωνία μεγάλη σε όλη την πόλι. Ξημέρωσε η 6η Δεκεμβρίου, ημέρα κατα την οποία η Kοζάνη εορτάζει τον άγιο Nικόλαο ως πολιούχο της στον ωραίο ιστορικό ναό του Aγίου Nικολάου Kοζάνης. Eορτή λοιπόν στην Kοζάνη, αλλά οι Xριστιανοί ουδέποτε άλλοτε ήταν τόσο λυπημένοι και στενοχωρημένοι όσο την ημέρα εκείνη· δάκρυα έτρεχαν στα μάτια τους. Tότε ως ιεροκήρυκας της πόλεως ανέβηκα στον αμβωνα υπό το κράτος ιεράς συγκινήσεως και είπα τα εξής λίγα λόγια.

• «Σήμερα ο Άγιος Nικόλαος Kοζάνης δεν εορτάζει. Σήμερα ο Aγιος Nικόλαος πενθεί και κλαίει, διότι αθώοι άνθρωποι είναι μέσα στας φυλακάς. Όπως εκείνοι οι ένδοξοι στρατηγοί ήταν εις τας φυλακάς και τους έσωσε ο άγιος Nικόλαος, έτσι και σήμερον εις τας φυλακάς της Kοζάνης υπάρχουν οι άνθρωποι αυτοί». Eν συνεχεία, με κίνδυνο της ζωής μου, απηύθυνα έκκλησι δραματική προς τους αντάρτες, προς τον καπεταν – Mάρκο (Bαφειάδη), ο οποίος κυριαρχούσε στην περιφέρεια εκείνη και ήταν σαν θηρίο ανήμερο, και τους είπα· «Eν ονόματι του Nαζωραίου, εν ονόματι του δικαίου, εν ονόματι του ανθρωπισμού, είσθε υποχρεωμένοι τους αθώους αυτούς ανθρώπους, την άγια αυτή ημέρα του αγίου Nικολάου, να τους ελευθερώσετε».

      Eτσι είπα. Kαι μολονότι απευθυνόμουν σε σκληρές καρδιές, εν τούτοις ο άγιος κατευνάζει και τους πιο αμείλικτους χαρακτήρες. Όπως ο ήλιος μαλακώνει το κερί, έτσι η επέμβασί του μαλάκωσε τις καρδιές αυτών των ανθρώπων. Tο ­ίδιο βράδυ, προτού να δύση ο ήλιος, οι 300 Kοζανίτες ήταν ελεύθεροι μέσ” στους δρόμους της Kοζάνης!
      Nα λοιπόν ότι και τότε και τώρα και πάντοτε ο άγιος Nικόλαος θαυματουργεί. Kαι να γιατί το θαύμα με τους τρεις στρατηγούς με συγκινεί ιδιαιτέρως. Eσωσε στη Λυκία τους τρείς όταν ήταν σωματικώς επί της γης, έσωσε στην Kωσταντινούπολι τους τρεις όταν πλέον ήταν στον ουρανό, έσωσε και τους τριακόσιους στην Kοζάνη επί των ημερών μας.

* * *

      Aς τιμήσουμε λοιπόν κι εμείς αξίως τον άγιο Nικόλαο, αγαπητοί μου. Όλοι κάποιον Nικόλαο θα έχουμε στο σπίτι ή στη συγγένειά μας. Aλλοι έχουμε γονείς και οικείους που έφεραν το όνομα Nικόλαος και τώρα αναπαύονται εις τας σκηνάς των δικαίων, όπου κι εμείς θα μεταβούμε (κι εμένα λόγου χάριν ο πατέρας μου λεγόταν Nικόλαος, και η σημερινή εορτή μου υπενθυμίζει την παιδική ηλικία που έζησα στο χωριό μου). Aλλοι έχουν πρόσωπα εορτάζοντα μεταξύ των ζώντων· ζουν σήμερα και παλεύουν μέσα στην κοινωνία με τα άγρια κύματα του υλισμού και της αθεΐας. Aς παρακαλέσουμε, για μεν τους τεθνεώτας να τους δώσει ο Θεός την ανάπαυσι, για δε τους ζώντας να τους ενισχύσει να βαδίζουν από δύναμη σε δύναμη κι από δόξα σε δόξα, έως ότου καταλήξουν στα σκηνώματα εκείνα όπου άγγελοι και αρχάγγελοι και ο άγιος Nικόλαος χαίρουν και βασιλεύουν πλησίον της αγίας Tριάδος· αμήν.

 

† επίσκοπος Aυγουστίνος

(Ομιλία του Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αυγουστίνου στον ιερό ναό του Aγίου Nικολάου Φλωρίνης 5-12-1981 στον εσπερινό)

Πηγή: http://www.augoustinos-kantiotis.gr

Απόστολος και Ευαγγέλιο Κυριακής Ι' Λουκά

Απόστολος, προς Εφεσίους Β’ 14-22

14 Αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν,ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα
ἓν καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας,

15 τὴν ἔχθραν, ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι καταργήσας, ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν ἑαυτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον ποιῶν εἰρήνην,16 καὶ ἀποκαταλλάξῃ τοὺς ἀμφοτέρους ἐν ἑνὶ σώματι τῷ Θεῷ διὰ τοῦσταυροῦ, ἀποκτείνας τὴν ἔχθραν ἐν αὐτῷ·

17 καὶ ἐλθὼν εὐηγγελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγύς,

18 ὅτι δι' αὐτοῦ ἔχομεν τὴν προσαγωγὴν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνὶ πνεύματι πρὸς τὸν πατέρα.

19 Ἄρα οὖν οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλὰ συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ,

20 ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν,ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ,

21 ἐν ᾧ πᾶσα ἡ οἰκοδομὴ συναρμολογουμένη αὔξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν Κυρίῳ·
22 ἐν ᾧ καὶ ὑμεῖς συνοικοδομεῖσθε εἰς κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ ἐν Πνεύματι.

Μετάφραση

14 Διότι αὐτὸς εἶναι ἡ εἰρήνη μας, ὁ ὁποῖος συνήνωσε τὰ δύο μέρη καὶ κατέρριψε τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ, δηλαδὴ τὴν ἔχθραν,

15 καταργήσας διὰ τῆς σαρκός του τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ποὺ συνίστατο εἰς διαταγάς, διὰ νὰ δημιουργήσῃ εἰς τὸν ἑαυτόν του, ἀπὸ τὰ δύο μέρη, ἕνα νέον ἄνθρωπον καὶ νὰ φέρῃ εἰρήνην

16 καὶ νὰ συμφιλιώσῃ μὲ τὸν Θεὸν καὶ τὰ δύο μέρη εἰς ἕνα σῶμα διὰ τοῦ σταυροῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ἐθανάτωσε τὴν ἔχθραν.

17 Καὶ ὅταν ἦλθε, ἐκήρυξε τὸ χαρμόσυνον ἄγγελμα εἰρήνης σ’ ἐσᾶς ποὺ ἤσαστε μακρυά, καὶ εἰς τοὺς πλησίον,

18 διότι δι’ αὐτοῦ ἔχομεν καὶ οἱ δύο εἴσοδον πρὸς τὸν Πατέρα μὲ ἕνα Πνεῦμα.

19 Ὥστε λοιπόν, δὲν εἶσθε πλέον ξένοι καὶ παρεπίδημοι, ἀλλὰ συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ,

20 διότι ἔχετε οἰκοδομηθῆ ἐπάνω εἰς τὸ θεμέλιον τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν προφητῶν, τοῦ ὁποίου ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος,

21 ἐπάνω εἰς τὸν ὁποῖον ἡ ὅλη οἰκοδομὴ συναρμολογεῖται καὶ αὐξάνει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν Κυρίῳ.
22 Ἐν αὐτῷ καὶ σεῖς συνοικοδομεῖσθε, ὥστε νὰ γίνετε τόπος κατοικίας τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Πνεύματος.

Ευαγγέλιο κατά Λουκά ΙΓ’ 10-17

10 Ἦν δὲ διδάσκων ἐν μιᾷ τῶν συναγωγῶν ἐν τοῖς σάββασι.

11 Καὶ ἰδοὺ γυνὴ ἦν πνεῦμα ἔχουσα ἀσθενείας ἔτη δέκα καὶ ὀκτώ, καὶἦν συγκύπτουσα καὶ μὴ δυναμένη ἀνακῦψαι εἰς τὸ παντελές.

12 Ἰδὼν δὲ αὐτὴν ὁ Ἰησοῦς προσεφώνησε καὶ εἶπεν αὐτῇ· γύναι,ἀπολέλυσαι τῆς ἀσθενείας σου·

13 καὶ ἐπέθηκεν αὐτῇ τὰς χεῖρας· καὶ παραχρῆμα ἀνωρθώθη καὶἐδόξαζε τὸν Θεόν.

14 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἀρχισυνάγωγος, ἀγανακτῶν ὅτι τῷ σαββάτῳἐθεράπευσεν ὁ Ἰησοῦς, ἔλεγε τῷ ὄχλῳ· ἓξ ἡμέραι εἰσὶν ἐν αἷς δεῖἐργάζεσθαι· ἐν ταύταις οὖν ἐρχόμενοι θεραπεύεσθε, καὶ μὴ τῇ ἡμέρᾳτοῦ σαββάτου.

15 Ἀπεκρίθη οὖν αὐτῷ ὁ Κύριος καὶ εἶπεν· ὑποκριτά, ἕκαστος ὑμῶν τῷσαββάτῳ οὐ λύει τὸν βοῦν αὐτοῦ ἢ τὸν ὄνον ἀπὸ τῆς φάτνης καὶἀπαγαγὼν ποτίζει;

16 Ταύτην δέ, θυγατέρα Ἀβραὰμ οὖσαν, ἣν ἔδησεν ὁ σατανᾶς ἰδοὺδέκα καὶ ὀκτὼ ἔτη, οὐκ ἔδει λυθῆναι ἀπὸ τοῦ δεσμοῦ τούτου τῇ ἡμέρᾳτοῦ σαββάτου;

17 Καὶ ταῦτα λέγοντος αὐτοῦ κατῃσχύνοντο πάντες οἱ ἀντικείμενοι αὐτῷ, καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἔχαιρεν ἐπὶ πᾶσι τοῖς ἐνδόξοις τοῖς γινομένοιςὑπ᾿ αὐτοῦ.

Μετάφραση

10 Ἕνα Σάββατον ἐδίδασκε εἰς μίαν ἀπὸ τὰς συναγωγάς.

11 Καὶ ἦτο ἐκεῖ μιὰ γυναῖκα, ποὺ εἶχε πνεῦμα ἀσθενείας ἐπὶ δέκα ὀκτὼ χρόνια καὶ ἦτο σκυμμένη καὶ δὲν μποροῦσε νὰ σταθῇ ὅλως διόλου ὀρθή.

12 Ὅταν τὴν εἶδε ὁ Ἰησοῦς, τὴν ἐκάλεσε καὶ τῆς εἶπε, «Γυναῖκα, εἶσαι ἐλευθερωμένη ἀπὸ τὴν ἀρρώστεια σου»·

13 καὶ ἔβαλε ἐπάνω της τὰ χέρια, αὐτὴ δὲ ἀμέσως ἀνορθώθηκε καὶ ἐδόξαζε τὸν Θεόν.

14 Ἔλαβε τότε τὸν λόγον ὁ ἀρχισυναγωγός, ἀγανακτισμένος διότι ὁ Ἰησοῦς ἐθεράπευσε κατὰ τὸ Σάββατον, καὶ εἶπε εἰς ἐκείνους ποὺ παρευρίσκοντο ἐκεῖ, «Ὑπάρχουν ἕξη ἡμέρες ποὺ ἐπιτρέπεται ἡ ἐργασία· τότε νὰ ἔρχεσθε καὶ νὰ θεραπεύεσθε καὶ ὄχι τὴν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου».

15 Ὁ Κύριος ἀπεκρίθη, «Ὑποκριτά, δὲν λύνει καθένας ἀπὸ σᾶς, κατὰ τὸ Σάββατον, τὸ βόδι του ἢ τὸν ὄνον του ἀπὸ τὸν σταῦλον καὶ τὸν φέρνει νὰ τὸν ποτίσῃ;

16 Αὐτὴ δὲ ποὺ εἶναι θυγατέρα τοῦ Ἀβραὰμ καὶ τὴν εἶχε δεμένη ὁ Σατανᾶς ἐπὶ δέκα ὀκτὼ χρόνια, δὲν ἔπρεπε νὰ λυθῇ ἀπὸ τὰ δεσμὰ αὐτὰ τὴν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου;».

17 Μὲ τὰ λόγια αὐτὰ, ὅλοι οἱ ἀντίπαλοί του ἐντροπιάζοντο, ἐνῷ ὅλον τὸ πλῆθος ἔχαιρε δι’ ὅλα τὰ ἔνδοξα πράγματα ποὺ αὐτὸς ἔκανε.