Γέροντας Εφραίμ Φιλοθεΐτης: Έτσι ανακαλύπτεις το Χριστό

Σας έχει τύχει να θυμώνετε στο δρόμο, αν ακούτε κάποιον να βλασφημεί; Έχετε νιώσει πίκρα αν ειρωνεύεται κάποιος τα θεία;

Σας κατακρίνουν γιατί μιλάτε συνεχώς για το Θεό ή γιατί αντιμετωπίζετε με αγάπη τους γύρω σας;

Ακόμα κι αν έχετε με τη σκέψη σας καταδικάσει όσους το έπραξαν, αλλά κι αν νιώσατε καταδικασμένοι από τους γύρω σας, σκεφτείτε πως κανείς δεν είναι τέλειος. Πραγματικά, ο φιλεύσπλαχνος Κύριος ανύψωσε την ανθρωπότητα, απαλλάσσοντάς την από την αμαρτία.  «Εκείνος που πετάει το λιθάρι προς τα πάνω, το ρίχνει στο κεφάλι του» (Σοφ. Σειρ. 27:25). Εκείνος δηλαδή που πετάει μια πέτρα προς τα πάνω, δέχεται τελικά δυνατό χτύπημα στο κεφάλι του, γιατί η πέτρα δεν θα μπορέσει να διασχίσει τον ουρανό, αλλά θα επιστρέψει σ’ αυτόν που την πέταξε (Μονή Παρακλήτου).

Πρακτικά, όταν κάποιος βλασφημεί, γίνεται υποχείριο της αμαρτίας, γιατί στηρίζεται στον εαυτό του, αναζητώντας ο δόλιος να λύσει μόνος του το όποιο πρόβλημά του.
Οι πατέρες αναφέρουν ότι ο βλάσφημος που έπεσε μοιάζει με φορτωμένο ζώο, γιατί δεν μπόρεσε να βαστάξει το φορτίο του θυμού του. Όμως, «τίποτε δεν είναι πιο άνανδρο από το να κάνεις τον γενναίο ενάντια στο Θεό» (Σκέψεις Πασκάλ).

Εντούτοις η παραπτωματική μας συμπεριφορά δεν μας στέρησε το δικαίωμα να επιλέγουμε ελεύθερα αν θα ζούμε στην αλήθεια ή το ψέμα. Η αλήθεια είναι μόνο ο Χριστός και ο σκοπός του ανθρώπου είναι η Παραδείσια σωτηρία. Ψέμα είναι η ψυχρή και παγερή αδιαφορία μας απέναντι στο συνάνθρωπό μας, μια και με την επιφανειακή αγάπη μας δεν καταφέρνουμε να τον βοηθήσουμε να βρει το δρόμο, ώστε να απαλλαγεί από την πνευματική ασθένεια, την αμαρτία. Κι η οδός λέγεται μεταμέλεια και μετάνοια.

Εξάλλου, όταν πλησιάζεις με συντριβή και μετάνοια το Σωτήρα, ικετεύεις με προσμονή Εκείνον που ίασε την ανθρώπινη ψυχή. Γι αυτό και ο φιλεύσπλαχνος Κύριος ανταποκρίνεται στην παράκλησή σου.

Κυρίως το στοργικό Του βλέμμα κινείται με αγάπη προς κάθε ανθρώπινο πλάσμα. Κι είναι σημαντικό κι εσύ ο άνθρωπος να αντιμετωπίζεις με αγάπη, χρηστότητα και μεγαλοψυχία τον πλησίον, εφόσον «η ευγένεια ψυχής είναι καθοριστικό στοιχείο της καλής συνεργασίας» (Λαϊκή ρήση). Για να ακολουθήσεις το μονοπάτι που οδηγεί στο Χριστό, χρειάζεται ευγένεια ψυχής και καλοσύνη: «Η αληθινή ευγένεια είναι σαν το καθαρό χρυσάφι που δεν σκουριάζει ποτέ», έλεγε ο Βίκτωρ Ουγκώ. Μα και μια λαϊκή παροιμία μας λέει: «Ο καλός τρόπος βγάζει το θεριό από την τρύπα του».

Και μήπως θηρίο δεν είναι ο άνθρωπος, αν δεν ανακαλύψει πως η γαλήνη της ψυχής εκπορεύεται από τον ίδιο το Χριστό;

Πώς ο άνθρωπος να απαρνηθεί τον εαυτό του και να υποταχθεί σε Εκείνον που μας απάλλαξε από τα εσωτερικά μας τραύματα; Αλήθεια, όταν η ψυχή συνδέεται με την αμαρτία, νοσεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που φέρνει στο φως τη θεραπεία της άρρωστης ψυχής μας είναι η παραβολή του παραλυτικού της Καπερναούμ (Μάρκου β, 1-12). Εκεί αποδεικνύεται πως οι φυσικές μας ασθένειες είναι οι συνέπειες της αμαρτίας.

Ο μεγάλος άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς έλεγε ότι ο παράλυτος δείχνει ότι η ψυχή νοσεί κι ότι οι τέσσερις άνθρωποι που τον μεταφέρουν από τη στέγη του σπιτιού είναι οι αρετές του μετανοούντος ανθρώπου: αυτοκριτική, εξομολόγηση, διάθεση απομάκρυνσης από την αμαρτία και η θερμή προσευχή.
Η οροφή που διαλύεται είναι το μυαλό μέσα στον εγωισμό, που δεν επιτρέπει τη μετάνοια. Γι’ αυτό και όταν θεραπεύεται η ψυχή, μεταφέρει μόνη της το σώμα της (το κρεβάτι της). Γιατί, αν η αμαρτία είναι τραύμα, η μετάνοια είναι το φάρμακο της. Έτσι, όταν ο άνθρωπος ανακαλύπτει το Χριστό, μετανοεί για την αμαρτωλότητά του και ανακαινούται.

Ίσως το περίεργο μοναστικό ρητό να κρύβει μέσα του τη διέξοδο του ανθρώπου από την απελπισία, τη μοναξιά και την αβεβαιότητα: «αν πεθάνεις πριν πεθάνεις, δεν θα πεθάνεις, όταν πεθάνεις»: αν απαλλαχτείς από τον εγωιστικό εαυτό σου πριν από το βιολογικό σου θάνατο, δεν θα βρεις τον αιώνιο θάνατο μακριά από το Θεό, όταν επιτελεστεί ο σωματικός θάνατος. Κι έπειτα, η πίστη, η ελπίδα κι η αγάπη είναι οι λυχνοστάτες της εν Χριστώ ζωής, μια και η καθημερινότητά μας έχει ανάγκη την υπομονή, την ταπείνωση, αλλά και το «Κύριε, ελέησον».

Λύτρωση μοναδική η κολυμβήθρα της εκκλησίας, εφόσον μέσα στο χώρο της αναβαπτιζόμαστε ψυχικά και θεραπευτικά μέσω της Θείας λειτουργίας. Μεσίτριά μας η Παναγία: Πηγή υπάρχεις αληθώς, ύδατος ζώντος Δέσποινα· εκπλύνεις ούν νοσήματα, ψυχών σωμάτων χαλεπά, εν τη προσψαύσει μόνη σου ύδωρ της σωτηρίας, Χριστόν η προχέουσα.

(Δέσποινα, αληθινά υπάρχεις ως πηγή ζωντανού νερού· καθαρίζεις λοιπόν τις επικίνδυνες αρρώστιες των ψυχών και των σωμάτων, επειδή μόνη σου και με το απαλό άγγιγμά σου ξεχύνεις μπροστά μας το Χριστό, το νερό της σωτηρίας).

Η ανακάλυψη του Χριστού σημαίνει να κάνεις την ψυχή σου οίκο Κυρίου, σηκώνοντας το Σταυρό του Γολγοθά σου. Κι όταν το φως της ανάστασης το κρατάς μέσα σου αναμμένη δάδα, δεν υπάρχει φόβος, εφόσον ζεις ήδη στην νέα Ιερουσαλήμ, ελεύθερος κι ευτυχισμένος. Ποιος είναι ελεύθερος άνθρωπος; «Εκείνος είναι πραγματικά ελεύθερος ο οποίος υπακούει και συμμορφώνεται στο θέλημα του Θεού. Πάντοτε το όχι στην αμαρτία. Πάντοτε το ναι σε ότι μας ζητεί ο Χριστός (Κυριακοδρόμιο τόμος 5ος, Εκδόσεις Σωτήρ)».

Και ποιος είναι ο ευτυχισμένος άνθρωπος; «Μακάριος ός κρατήσει καί ἐδαφιεί τά νήπιά σου πρός τήν πέτρα: ευτυχισμένος είναι όποιος θα συντρίψει τις αμαρτίες του με την πέτρα – τον Χριστό – όσο είναι ακόμη μικρές.» (Ψαλμ. 136,9).

Μακάρι ο φιλάνθρωπος Κύριος να δίνει δύναμη στον καθένα μας, ώστε όχι μόνο να θαυμάζουμε το Δημιουργό μας μέσα από το μεγαλείο της φύσης, αλλά και με την προσευχή να ανακαλύπτουμε το Χριστό: «Κύριε Ιησού Χριστέ, δώρησέ μας αληθινή, δακρύβρεκτη μετάνοια.
Εσύ μάς έμεινες μοναδική Ελπίδα σωτηρίας. Είσαι η Αλήθεια μέσα σε τόσα ψέματα. Είσαι η Χαρά μας μέσα σε τόσες θλίψεις. Είσαι η Λύτρωσίς μας μέσα σε τόση αμαρτία. Είσαι η Ειρήνη μέσα σ’ ένα κόσμο τόσο ταραγμένο. Δόξα στη μακροθυμία και στην Ανοχή σου, Κύριε. Αμήν»

Πηγή: http://www.pentapostagma.gr/

Καλοί άνθρωποι υπάρχουν παντού. Όμως, Αγίους μόνο στην Ορθοδοξία μας.

         Δεν ισχυρίζομαι ότι όλοι οι Χριστιανοί είναι… Άγιοι. Θέλουν όμως να γίνουν!! Δεν ισχυρίζομαι ότι οι Χριστιανοί δεν έχουν… ελατ­τώματα ή κακίες. Προσπαθούν όμως να τα αποβάλουν!! Πράγματα που δεν τα κάνουν οι «άλλοι», οι εχθροί της εκκλησίας. Δεν ισχυρίζο­μαι ότι δε γίνονται σκάνδαλα στο χώρο της εκκλησίας, αλλά και πού δε γίνονται; Δε γίνονται στα πολιτικά κόμματα; δε γίνονται στις εται­ρείες; δε γίνονται στις ποδοσφαιρικές ομάδες; στους συλλόγους; Παντού όπου υπάρχουν άνθρωποι γίνονται και θα γίνονται τέτοια πράγματα.

Αυτό όμως που ισχυρίζομαι είναι ότι οι εφημερίδες, η Τ.V., μιλούν μόνο για τα άσχημα της εκκλησίας που πολλές φορές τα εξογκώνουν και άλλες τόσες τα κατασκευάζουν από το τίποτα. Γιατί αυτή η άδικη συμπεριφορά; Γιατί επιμένουν συνειδητά σ’ αυτή την μερική, άρα ψεύ­τικη εικόνα;
        Υπάρχουν γεροντάδες που έχουν γίνει γνωστοί στα πέρατα του κό­σμου, στόμα με στόμα, χωρίς ποτέ κάποια εφημερίδα ν’ ασχοληθεί μα­ζί τους ή να τους αναφέρει το ραδιόφωνο ή η τηλεόραση. Υπάρχουν γεροντάδες που για χάρη τους έρχονται άνθρωποι από την Αμερική, από την Αυστραλία, από τη Γερμανία, από όλα τα μέρη του κόσμου να τους δουν, να συζητήσουν, να βοηθηθούν. Υπάρχουν άνθρωποι χιλιά­δες, που διηγούνται τα θαύματα και τις ευεργεσίες, που οι ίδιοι προσωπικά απόλαυσαν απ’ αυτούς, και με παρρησία διηγούνται τα περιστατι­κά με λεπτομέρειες, καταθέτοντας με ευγνωμοσύνη την προσωπική τους μαρτυρία.
         Αυτό που ισχυρίζομαι είναι ότι τέτοιοι γεροντάδες, τέτοιοι Άγιοι δεν υπάρχουν πουθενά αλλού. Αυτό που ισχυρίζομαι είναι ότι η συνω­μοσία της σιωπής των ισχυρών αυτής της γης, γύρω από την ορθοδο­ξία και τους Αγίους της διαλύεται σαν καπνός από τη δύναμη του Θεού. Πάντοτε έτσι γινόταν. Πάντοτε η εκκλησία επολεμείτο είτε φανε­ρά είτε ύπουλα. Πάντοτε η εκκλησία θριάμβευε στο τέλος. Έτσι συμ­βαίνει εδώ και 2.000 χρόνια. Έτσι θα συμβαίνει και στο μέλλον.
Γιατί έτσι προέγραψε τη θριαμβευτική πορεία της μέσα στους αιώνες, ο γλυκύτατος Θεάνθρωπος, ο Ιησούς Χριστός, ο μόνος αληθινός Θεός. «επί ταύτη τη πέτρα, οικοδομήσω μου την εκκλησίαν, και πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής» (Ματ. ιστ’18).

        Άνθρωποι με ελαττώματα υπάρχουν στην κοινωνία, υπάρχουν και στην εκκλησία. Άνθρωποι καλοί υπάρχουν στην εκκλησία, αλλά υπάρ­χουν και στα πολιτικά κόμματα, και στις θρησκευτικές οργανώσεις, και στις ψεύτικες θρησκείες και φιλοσοφίες. Έχει όλος ο κόσμος καλούς ανθρώπους, και ευτυχώς που έχει, γιατί γίνονται παρηγοριά και βοήθεια για το περιβάλλον τους.
Όμως Αγίους δεν έχει πουθενά αλλού, παρά μόνο στην ορθοδοξία.

Από το βιβλίο: «ΟΙ ΓΚΟΥΡΟΥ Ο ΝΕΟΣ ΚΑΙ Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΠΑΪΣΙΟΣ»
του Διονυσίου Φαρασιώτου

Πηγή: http://www.pentapostagma.gr/

Φώτης Κόντογλου - Ὁ Ἅγιος Σπυρίδων. Προστάτης τῶν Φτωχῶν, Πατέρας τῶν Ὀρφανῶν, Δάσκαλος τῶν Ἁμαρτωλῶν

(ἀπὸ τὸ Ἀσάλευτο Θεμέλιο, Ἀκρίτας 1996)

         Ὁ ἅγιος Σπυρίδωνας εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς πλέον τιμημένους ἁγίους της Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ποὺ τὸν ἐπικαλοῦνται οἱ χριστιανοὶ στὶς περιστάσεις ὅπως τὸν ἅγιο Νικόλαο, τὸν ἅγιο Γεώργιο καὶ τὸν ἅγιο Δημήτριο. Τὸ τίμιο λείψανό του τὸ ἔχει ἡ Κέρκυρα, ὅπως ἡ Ζάκυνθος ἔχει τὸ λείψανο τοῦ ἁγίου Διονυσίου κ᾿ ἡ Κεφαλληνία τὸν ἅγιο Γεράσιμο.
         Γεννήθηκε στὸν καιρὸ τοῦ αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου στὸ νησὶ τῆς Κύπρου, ἀπὸ γονιοὺς φτωχούς. Γι᾿ αὐτὸ στὰ μικρὰ χρόνια του ἤτανε τσομπάνης καὶ φύλαγε πρόβατα. Ἤτανε πολὺ ἁπλὸς στὴ γνώμη σὰν τοὺς ψαράδες ποὺ διάλεξε ὁ Χριστὸς νὰ τοὺς κάνει μαθητές του. Σὰν ἦρθε σὲ ἡλικία, παντρεύθηκε, καὶ μετὰ χρόνια χήρεψε, καὶ τόση ἤτανε ἡ ἀρετή του, ποὺ τὸν κάνανε ἐπίσκοπο σὲ μία πολιτεία λεγόμενη Τριμυθοῦντα, μ᾿ ὅλο ποὺ ἤτανε ὁλότελα ἀγράμματος. Παίρνοντας αὐτὸ τὸ πνευματικὸ ἀξίωμα ἔγινε ἀκόμα ἁπλούστερος καὶ ταπεινός, καὶ ποίμανε τὰ λογικὰ πρόβατα ποὺ τοῦ ἐμπιστεύθηκε ὁ Χριστὸς μὲ ἀγάπη, ἀλλὰ καὶ μὲ αὐστηρότητα ὡσὰν ὑπεύθυνος ὅπου ἤτανε γιὰ τὴ σωτηρία τους.
        Ἤτανε προστάτης τῶν φτωχῶν, πατέρας τῶν ὀρφανῶν, δάσκαλος τῶν ἁμαρτωλῶν. Καὶ εἶχε τέτοια καθαρότητα καὶ ἁγιότητα, ποὺ τοῦ δόθηκε ἡ χάρη ἄνωθεν νὰ κάνει πολλὰ θαύματα, γιὰ τοῦτο ὀνομάσθηκε θαυματουργός. Μὲ τὴν προσευχή του μάζευε τὰ σύννεφα κ᾿ ἔβρεχε σὲ καιρὸ ξηρασίας, γιάτρευε τὶς ἀρρώστιες, τιμωροῦσε τοὺς πονηροὺς ἀνθρώπους, ὅπως ἔκανε μὲ κάποιους μαυραγορίτες ποὺ γκρέμνισε τὶς ἀποθῆκες ποὺ φυλάγανε τὸ σιτάρι, ἐνῶ ὁ κόσμος πέθαινε ἀπὸ τὴν πείνα, καὶ καταπλακωθήκανε μαζὶ μὲ τὸ σιτάρι: «καὶ μελετώμενον λιμὸν παρὰ τῶν σιτοκαπήλων, ἔλυσε, συμπεσουσῶν αὐτοίς, τῶν ἀποθηκῶν αἷς τὸν σίτον συνέσχον». Καὶ μ᾿ ὅλα αὐτὰ ἐζοῦσε μὲ τόση φτώχεια, ποὺ σὰν πῆγε κάποτε ἕνας φτωχὸς νὰ τὸν βοηθήσει γιὰ νὰ πληρώσει κάποιο χρέος του, δὲν εἶχε νὰ τοῦ δώσει τίποτα, καὶ μὲ θαῦμα ἔκανε μαλαματένιο ἕνα φίδι ποὺ βρέθηκε σ᾿ ἐκεῖνο τὸ μέρος, καὶ τὸ ἔδωσε στὸν φτωχό, κ᾿ ἐκεῖνος τὸ ἕλιωσε καὶ πλήρωσε τὸ χρέος του. Ἄλλη φορὰ πάλι ἔγινε κατακλυσμός, καὶ τὰ ποτάμια ξεχειλίσανε καὶ πλημμύρισε ἡ χώρα, κι᾿ ὁ ἅγιος Σπυρίδωνας προσευχήθηκε καὶ τραβήξανε τὰ νερὰ καὶ στέγνωσε ὁ νεροπατημένος τόπος. Γιάτρεψε καὶ τὸν βασιλέα Κωνσταντῖνον ποὺ εἶχε ἀρρωστήσει ἀπὸ κάποια ἀγιάτρευτη ἀρρώστια, ἕνα διάκο ποὺ βουβάθηκε τὸν ἔκανε καλά, κακοὺς καὶ πλεονέκτες ἀνθρώπους ἐτιμώρησε μὲ ὑπερφυσικὴ δύναμη, καὶ πλῆθος ἄλλα θαύματα ἔκανε, ὥστε νὰ τὸν φοβοῦνται οἱ ἄδικοι κ᾿ οἱ ἀδικημένοι νὰ τὸν ἔχουνε γιὰ προστάτη καὶ καταφύγιο. Ἀλλὰ πάντα εἶχε μεγάλη ἀγάπη καὶ συμπάθεια στοὺς ἁμαρτωλούς, γι᾿ αὐτὸ κάποιοι κλέφτες ποὺ πήγανε μία νύχτα νὰ κλέψουνε πρόβατα ἀπὸ τὴ μάνδρα του, ποὺ τὴ συντηροῦσε γιὰ νὰ βοηθᾶ τοὺς πεινασμένους, τυφλωθήκανε καὶ δὲν μπορούσανε νὰ φύγουνε, καὶ πιάσανε καὶ φωνάζανε νὰ τοὺς ἐλεήσει. Κι᾿ ὁ ἅγιος ὄχι μοναχὰ τοὺς ξανάδωσε τὸ φῶς τους, ἀλλὰ τοὺς χάρισε κ᾿ ἕνα κριάρι, γιατί, ὅπως τοὺς εἶπε, εἴχανε κακοπαθήσει ὅλη τὴ νύχτα, κι᾿ ἀφοῦ τοὺς νουθέτησε νἆναι καλοὶ ἄνθρωποι, τοὺς ἔστειλε στὰ σπίτια τοὺς χωρὶς νὰ μάθει τίποτα ἡ ἐξουσία γιὰ τὴν κλεψιὰ ποὺ θέλανε νὰ κάνουνε.    Προέλεγε δὲ καὶ ὅσα ἤτανε νὰ γίνουνε μὲ ἀκρίβεια, ὥστε νὰ τὸν θαυμάζει ὁ κόσμος σὰν ἕνα ὑπεράνθρωπο πρόσωπο, ἀφοῦ ἀπὸ τσομπάνης ἀξιώθηκε νὰ ἀνεβεῖ σὲ τέτοιο ὕψος. Καὶ στὴν Πρώτη Οἰκουμενικὴ Σύνοδο ποὺ ἔγινε στὴ Νίκαια, ἤτανε κι᾿ ὁ ἅγιος Σπυρίδωνας ἀνάμεσα στοὺς τριακοσίους δέκα ὀκτὼ θεοφόρους πατέρας καί, παρ᾿ ὅλο ποὺ δὲν γνώριζε γράμματα, ἀποστόμωσε τὸν αἱρεσιάρχην Ἄρειο ποὺ ἤτανε ὁ πιὸ σπουδασμένος στὰ γράμματα ἀπὸ ὅλους τοὺς δεσποτάδες.

         Ὅλον τὸν καιρὸ ποὺ ἔζησε δὲν ἔπαψε νὰ κάνει θαύματα. Τὸ μεγαλύτερο ἤτανε ἡ ἀνάσταση τῆς πεθαμένης κόρης του ποὺ σηκώθηκε ἀπὸ τὸ μνῆμα καὶ μαρτύρησε σὲ ποιὸ μέρος εἶχε φυλάξει τὰ χρήματα ποὺ τῆς ἐμπιστεύθηκε κάποια γυναίκα, καὶ πάλι ξανακοιμήθηκε. Κάποτε πῆγε στὸν ἅγιο μία γυναίκα ποὺ εἶχε ἕνα παιδάκι καὶ τῆς πέθανε, καὶ τὸν παρακαλοῦσε μὲ δάκρυα πολλὰ νὰ τὸ ἀναστήσει, τόσο συνηθισμένοι ἤτανε οἱ ἄνθρωποι, ποὺ τὸν γνωρίζανε, στὰ θαύματα ποὺ ἔκανε ὁ ἅγιος. Καὶ ἐκεῖνος τὸ ἀνάστησε μὲ τὴν προσευχή του. Μὰ ἡ μητέρα του σὰν τὸ εἶδε ζωντανό, ἀπὸ τὴν πολλὴ χαρὰ τῆς πέθανε ἡ ἴδια. Κι᾿ ὁ ἅγιος Σπυρίδωνας ἀνέστησε καὶ τὴ γυναίκα.
Αὐτὰ τὰ μεγάλα θαύματα ξακουσθήκανε στὸν κόσμο, κι᾿ ὁ ἅγιος Σπυρίδωνας, ζωντας ἀκόμα, τιμήθηκε σὰν ἅγιος καὶ θαυματουργός. Καὶ ἕως τώρα κάνει πολλὰ θαύματα τὸ σκήνωμά του ποὺ εἶναι ὁ θησαυρὸς τῶν Κερκυραίων.
Ὅταν ἐλειτουργοῦσε, παραστεκότανε Ἄγγελοι ποὺ τοὺς βλέπανε μὲ τὰ μάτια τοὺς πολλοὶ ἀπὸ τοὺς εὐσεβεῖς χριστιανούς, καὶ ποὺ ἔλεγε τὸ «Εἰρήνη πᾶσι», οἱ Ἄγγελοι ἀντιφωνούσανε «Καὶ τῷ πνεύματί σου» ἀντὶ τῶν ψαλτάδων, καὶ τὸν περιέλουζε κάποια ὑπερφυσικὴ φωτοχυσία.
         Μὲ τέτοια ἀγγελικὴ πολιτεία ἀφοῦ ἔζησε κ᾿ ἔφθασε σὲ βαθὺ γῆρας ποιμαίνοντας τὰ λογικὰ πρόβατα, μετέστη πρὸς Κύριον. Τὸ δὲ ἅγιο λείψανό του ἔμεινε κάμποσον καιρὸ στὴν Τριμυθοῦντα κι᾿ ἀπὸ κεῖ τὸ πήγανε στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ τὸ ἐβάλανε στὴν ἐκκλησία τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων ὅπου φυλαγότανε τὰ ἅγια λείψανα πολλῶν ἁγίων. Κατὰ τὴ βασιλεία τῶν Τούρκων εὑρέθη εἰς τὰ χέρια ἑνὸς εὐλαβοῦς χριστιανοῦ ποὺ τὸν λέγανε Βούλγαρη, κι᾿ αὐτὸς μὲ μεγάλα βάσανα καὶ κόπους τὸ ἔφερε ἕως τὴν Ἀλβανία κρυμμένο μέσα σὲ τσουβάλια, κι᾿ ἀπὸ κεῖ τὸ πέρασε μ᾿ ἕνα καΐκι στὴν Κέρκυρα ποὺ τὴν κρατούσανε οἱ Βενετσιάνοι, κι᾿ ἀπὸ τότε βρίσκεται σ᾿ αὐτὸ τὸ νησί, ἀπείραχτο ἀπὸ τὸν καιρό, μὲ ὅλο ὅπου περάσανε 1600 χρόνια ἀπὸ τὴν κοίμησή του. Στὸ κουβούκλιο στέκεται ὄρθιος ὁ ἅγιος, μὲ χέρια σταυρωμένα, ντυμένος μὲ τὰ ἄμφιά του καὶ τὸν βγάζουνε σὲ λιτανεία δυὸ φορὲς τὸ χρόνο. Οἱ Κερκυραῖοι ἔχουνε τὸ ἱερὸ σκήνωμα σὲ μεγάλη εὐλάβεια καὶ τὸ θεωροῦνε θησαυρὸ τοῦ νησιοῦ τους. Τὸν καιρὸ ποὺ δούλεψα στὸ Μουσεῖο τῆς Κέρκυρας γνώρισα τὸν πάπα-Βούλγαρη, ποὺ ἤτανε ἐφημέριος του ναοῦ, κατὰ κληρονομικὸ δικαίωμα, ἄνθρωπος ποὺ ἀγαποῦσε τὴν τέχνη καὶ τὰ γράμματα. Τὸ ἅγιο λείψανο θαυματουργεῖ πάντα ἕως σήμερα σὲ ὅποιους ἐπικαλεσθοῦνε μὲ πίστη τὸν ἅγιο.

        Στὴν ὀρθόδοξη ἁγιογραφία ὁ ἅγιος Σπυρίδωνας παριστάνεται γηραλέος μὲ γυριστὴ μύτη καὶ μὲ διχαλωτὸ κοντὸ ἄσπρο γένι, «γέρων διχαλογένης φορῶν σκοῦφον». Ὁ σκοῦφος του εἶναι παράξενος, σὰν κινέζικος, μυτερὸς στὴν κορυφή. Δὲν ζωγραφίζεται ποτὲ ξεσκούφωτος. Ἐκτὸς ἀπὸ τὶς εἰκόνες ἀπάνω σὲ σανίδι εἴτε σὲ τοῖχο σὲ ἄλλο μέρος τῆς ἐκκλησίας, ζωγραφίζεται συχνὰ στὸ ἅγιο Βῆμα μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους μεγάλους ἱεράρχας Βασίλειο, Χρυσόστομο καὶ Γρηγόριο κάτω ἀπὸ τὴν Πλατυτέρα. Στὸ χαρτὶ ποὺ βαστᾶ εἶναι γραμμένο: «Ἔτι προσφέρομέν Σοι τὴν λογικὴν ταύτην καὶ ἀναίμακτον θυσίαν».
Ἡ ὑμνολογία μας τὸν στόλισε μὲ τὰ ἀμάραντα ἄνθη της, ποὺ πολὺ λίγοι ἀπὸ μᾶς τὰ μελετήσανε γιὰ νὰ δοῦνε πὼς ἀληθινὰ εἶναι ἀμάραντα.
         «Χαίροις ἀρχιερέων κανών, τῆς Ἐκκλησίας ἀδιάσειστον ἔρεισμα· τὸ κλέος τῶν Ὀρθοδόξων, ἡ τῶν θαυμάτων πηγή, τῆς ἀγάπης ρεῖθρον μὴ κενούμενον...». «Πράος καὶ κληρονόμος τῆς γῆς, Σύ, τῶν πραέων ἀληθῶς ἀναδέδειξαι, Σπυρίδων, πατέρων δόξα, ὁ ταῖς νευραὶς τῶν σοφῶν καὶ ἁπλῶν σου λόγων, θείᾳ χάριτι, ἐχθρὸν τὸν παμπόνηρον καὶ παράφρονα Ἄρειον ἐναποπνίξας, καὶ τὸ δόγμα τὸ ἔνθεον καὶ σωτήριον ἀνυψώσας ἐν Πνεύματι...». «Ἐκ ποιμνίων ὥσπερ τὸν Δαυΐδ, σὲ ἀναλαβόμενος ὁ Πλαστουργός, λογικῆς ποίμνης ἔθετο ποιμένα πανάριστον, τὴ ἁπλότητι καὶ πραότητι λάμποντα καὶ τὴ ἀκακία, ὅσιε, Ποιμὴν καλλωπιζόμενον». «Μωυσέως τὸ ἄπλαστον, Δαυῒδ τὸ πρᾶον, Ἰὼβ τοῦ Αὐσίτιδος τὸ ἄμεμπτον κτησάμενος, τοῦ Πνεύματος γέγονας κατοικητήριον, μέλπων, Ἱερώτατε: Ὁ ὧν εὐλογημένος καὶ ὑπερένδοξος». «Σὲ ἐξ ἀλόγου ποίμνης μετήγαγεν εἰς λογικὴν τὸ Πνεῦμα, πνευματοφόρε, ὡς τὸν Μωσέα καὶ Δαυῒδ ὧν ἐμιμήσω τὸ πράον, Σπυρίδων, φῶς οἰκουμένης». Τὸ ἀπολυτίκιον λέει: «Τῆς Συνόδου τῆς πρώτης ἀνεδείχθης ὑπέρμαχος, καὶ θαυματουργὸς θεοφόρε, Σπυρίδων, πατὴρ ἡμῶν. Διὸ νεκρὰ Σὺ ἐν τάφῳ προσφωνεῖς, καὶ ὄφιν εἰς χρυσοῦν μετέβαλες· καὶ ἐν τῷ μέλπειν τὰς ἁγίας Σου εὐχάς, Ἀγγέλους ἔσχες συλλειτουργοῦντάς Σοι, Ἱερώτατε. Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι· δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι· δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ Σοῦ πᾶσιν ἰάματα».

Πηγή: http://users.uoa.gr

Τό θαῦμα στή λαϊκή παράδοση καί στό λαϊκό πολιτισμό

Προλογικό

        Στὸ πλαίσιο τῆς θεματικῆς ἑνότητας ποὺ μελετᾶ τὴ σχέση τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ μὲ τὴ χριστιανικὴ παράδοση ἐντάσσεται καὶ μιὰ ἰδιαίτερα σημαντικὴ πτυχὴ τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ ποὺ ἔχει σχέση μὲ τὸ ὑπερβατικὸ στοιχεῖο. Θὰ πρέπει νὰ δεχόμαστε ἤ νὰ ἀπορρίπτουμε τὰ ὁράματα, τὰ θαύματα καὶ γενικὰ τὰ χαρίσματα ποὺ φαίνεται νὰ  ἔχουν  κάποιοι ἄνθρωποι. Εἶναι ἀπὸ τὸ Θεὸ καὶ πρέπει νὰ ἐμπιστευθοῦμε τὴν ὁδηγία τους ἤ εἶναι πλάνη  καὶ  κινδυνεύουμε νὰ πλανηθοῦμε καὶ ἐμεῖς;

Εἰδικότερα ὅταν οἱ ἄνθρωποι μέσα ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐκδηλώνονται τὰ χαρίσματα αὐτὰ εἶναι ἄνθρωποι τῆς Ἐκκλησίας, ἄνθρωποι εὐλαβεῖς ποὺ ἀποδίδουν στὸ Θεὸ τὸ χάρισμά τους πῶς μποροῦμε νὰ διακρίνουμε τὴ γνησιότητα ἤ ὄχι τοῦ χαρίσματος; Ἐδῶ θὰ καταθέσουμε μερικὲς σκέψεις γιὰ τὰ κριτήρια ποὺ συναντᾶμε στὴν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας.

Τὸ ὑπερβατικὸ στοιχεῖο στὴ λαϊκὴ παράδοση (τὸ πρόβλημα τῶν κριτηρίων)

         Σ’ ἀλλοτινοὺς καιρούς, ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους  τοὺς  πονηροὺς ἔβρισκε κανεὶς ἕνα προζύμι, καθὼς λέει καὶ ὁ Χριστός, ποὺ ζύμωνε τὸ ἀλεύρι, δηλ. τοὺς πολλούς, μὲ τὰ λογιῶν λογιῶν χαρίσματα ποὺ εἶχε ὁ καθένας. Ἀνάμεσα στὰ χαρίσματα, δυσεύρετο σήμερα, ἦταν καὶ τὸ χάρισμα τῆς μακάριας ἁπλότητας ποὺ ἔκανε τοὺς ἀνθρώπους, νέους καὶ γέρους, νὰ μοιάζουν μὲ παιδιά. Δὲ μιλᾶμε γιὰ τὴ φτιασιδωμένη κοσμικὴ ἁπλότητα ποὺ μόνο ἁπλότητα δὲν εἶναι ἀλλὰ γιὰ αὐτὴν ποὺ γεννιέται ἀπὸ τὴν καθαρότητα τῆς καρδιᾶς. Ὁ καθαρὸς ἄνθρωπος βλέπει μὲ καθαρότητα καὶ τοὺς ἄλλους καὶ δὲ βάζει κακὸ μὲ τὸ νοῦ του ἀλλὰ ὅλους τοὺς βλέπει καλούς. Ἀπὸ τὰ πολλὰ παραδείγματα ἕνα μόνο θὰ ἀναφέρω ἀπὸ τὴ ζωὴ τοῦ ἁγίου Νικολάου τοῦ Πλανᾶ. Ἕνας νεαρός, ὁ Ἀλέκος, πήγαινε  συχνὰ στὸν ἅγιο Ἐλισσαῖο καὶ ζητοῦσε βοήθεια ἀπὸ τὸν παπα-Νικόλα  ὁ ὁποῖος τὸν περιέβαλλε μὲ ἀγάπη.

        Οἱ ἄλλοι ποὺ βλέπανε τὸν τρόπο του καὶ πὼς ἐκμεταλευόταν τὴν καλοσύνη καὶ τὴν ἀγάπη τοῦ παπα-Νικόλα τοῦ λέγανε νὰ τὸν ἀπομακρύνει. Εἶχε μάλιστα τόσο ἀποθρασυνθεῖ ποὺ τὸν ἀγκάλιαζε μερικὲς φορὲς ἀπὸ ἀγάπη τάχατες καὶ ταυτόχρονα ἔψαχνε τὶς τσέπες του γιὰ χρήματα. Ὅμως ὁ ἅγιος αὐτὸς ἄνθρωπος προικισμένος

μὲ τὸ χάρισμα τῆς ἁπλότητας ἔβλεπε στὸν Ἀλέκο τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ καὶ δὲν πρόσεχε τὸ κακὸ ποὺ τὴν ἀλλοίωνε γι’ αὐτὸ καὶ ἔλεγε: «καλός, καλὸς ὁ Ἀλέκος».

         Σ’ αὐτὸ τὸ σημεῖο καὶ γιὰ νὰ ἀποφύγουμε παρεξηγήσεις θὰ πρέπει νὰ κάνουμε μιὰ σημαντικὴ παρατήρηση. Εἶναι ἄλλο πράγμα ἡ φυσικὴ ἁπλότητα, τὴν ὁποία ἔχουν πολλοὶ ἄνθρωποι καὶ ἄλλο ἡ πνευματικὴ ἁπλότητα, τὴν ὁποία συναντᾶμε στοὺς ἁγίους ἀλλὰ καὶ σὲ ἀνθρώπους ποὺ ἀγωνίζονται πνευματικά. Τὸ χάρισμα τῆς ἁπλότητας ἔχει δοθεῖ σὲ πολλοὺς ἀνθρώπους ὡς πνευματικὴ περιουσία, ὡς ἰδιαίτερο χάρισμα ἀπ’ αὐτὰ ποὺ δίνει ὁ Θεὸς  σὲ κάθε ἄνθρωπο καὶ ποὺ  θὰ  πρέπει, ὅπως  φαίνεται στὴν παραβολὴ τῶν ταλάντων, νὰ τὸ καλλιεργήσει αὐτὸς ποὺ τὸ ἔχει γιὰ νὰ δώσει καρπούς.

         Ἡ  πνευματικὴ ἁπλότητα ὅμως εἶναι  μιὰ  πολὺ ὑψηλὴ  πνευματικὴ κατάσταση ποὺ συνοδεύεται ἀπὸ τὴ μεγάλη ἀρετὴ τῆς διάκρισης καὶ φανερώνει ἄνθρωπο ἀπαλλαγμένο ἀπὸ πάθη, γεμάτο ἀπὸ τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν ξεχωριστὴ δύναμη κατὰ τῶν πονηρῶν πνευμάτων, ὅπως φαίνεται στὴν περίπτωση τοῦ Παύλου τοῦ ἁπλοῦ, μαθητῆ τοῦ ἁγίου Ἀντωνίου, ὁ ὁποῖος θεράπευσε ἕναν  ἄνθρωπο  ποὺ  ἔπασχε  ἀπὸ «ἀρχικὸ» δαιμόνιο μὲ προτροπὴ τοῦ Ἁγίου Ἀντωνίου, ὁ ὁποῖος γνώριζε τὸ χάρισμα τοῦ μαθητῆ του.

         Ἡ ἁπλότητα ποὺ ἔχουν ἀπὸ φυσικοῦ τους οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἡ πύλη ἀπὸ τὴν ὁποία εἰσέρχεται τὸ ὑπερβατικὸ στοι χεῖο στὴ ζωὴ τῶν ἁπλοϊκῶν ἀνθρώπων καὶ γι’ αὐτὸ ἀναφέρομαι σ’ αὐτήν. Ἡ μορφὴ αὐτὴ ἁπλότητας διαφέρει ἀπὸ τὴν  πνευματικὴ γιατὶ ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχει φθάσει σ’ ἕναν βαθμὸ κάθαρσης καὶ γι’ αὐτὸ δὲν λειτουργεῖ τὸ χάρισμα τῆς διάκρισης τῶν πνευματικῶν καταστάσεων μὲ κίνδυνο νὰ δεχτεῖ τὸ ψέμα καὶ τὴν πλάνη γιὰ ἀλήθεια.

Ξέρομε ὅτι ὁ διάβολος «μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός…καὶ οἱ διάκονοι αὐτοῦ μετασχηματίζονται ὡς διάκονοι δικαιοσύνης…»¹

         Εἶναι δύσκολο λοιπὸν χωρὶς διάκριση μόνο μὲ τὴ φυσικὴ ἁπλότητα νὰ γνωρίσει κανεὶς τί κρύβεται πίσω ἀπὸ ἕνα ὄμορφο προσωπεῖο. Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας

ἔχουν τεράστια ἐμπειρία πάνω στὰ θέματα αὐτὰ καὶ μποροῦν νὰ διακρίνουν τὴν προέλευση ἑνὸς ὁράματος ἤ ἀνάλογου πνευματικοῦ φαινομένου.

         Στὸ «Γεροντικὸ» διαβάζομε ὅτι κάποτε πῆγαν στὸν Ἅγιο Ἀντώνιο μερικοὶ μοναχοὶ γιὰ νὰ τὸν ρωτήσουν ἄν θὰ πρέπει νὰ πιστεύουν σὲ ὄνειρα καὶ ὁράματα ποὺ ἔβλεπαν. Καθὼς ὁδοιποροῦσαν γιὰ τὸ ὄρος ποὺ ἔμενε ὁ ἅγιος τοὺς ψόφησε τὸ γαϊδουράκι ποὺ εἶχαν φορτώσει τὰ τρόφιμα καὶ τὸ νερό. Ὅταν ἔφτασαν στὸ κελλὶ ποὺ ἔμενε ὁ ἅγιος πρὶν προφθάσουν νὰ μιλήσουν γιὰ τὸ  θέμα  τους  τοὺς  ρώτησε πρῶτος ὁ ἅγιος πῶς ἔγινε καὶ τοὺς ψόφησε τὸ γαϊδουράκι.

Παραξενεμένοι οἱ μοναχοὶ τὸν ρώτησαν νὰ τοὺς πεῖ πῶς τὸ ἤξερε ἀφοῦ δὲν τοῦ εἶχαν μιλήσει ἀκόμα. Τότε τοὺς εἶπε ὅτι τοῦ τὸ ἀποκάλυψαν οἱ δαίμονες καὶ τοὺς δίδαξε νὰ προσέχουν ἀπὸ τὶς δαιμονικὲς φαντασίες.

Τὸ σημαντικὸ στὴν ὑπόθεση αὐτὴ δὲν εἶναι τὸ ὅραμα τοῦ ἁγίου ἀλλὰ μὲ ποιό τρόπο διέκρινε τὴν προέλευση τοῦ ὁράματος. Λένε οἱ Πατέρες ὅτι ἐπειδὴ εἶχε ἀπαλλαγμένη τὴν καρδιά του ἀπὸ τὰ πάθη καὶ ταυτόχρονα βρισκόταν σὲ συνεχὴ νήψη, σὲ πνευματικὴ ἐγρήγορση δηλ. προσευχόμενος καὶ ἔχοντας ὡς ἄγρυπνο φύλακα τῆς καρδιᾶς του τὸ νοῦ, γι’ αὐτὸ μπόρεσε νὰ διακρίνει τὴν προέλευση τοῦ ὁράματος.

        

         Στὶς γραφές του ὁ Ἅγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης λέει τὰ ἑξῆς σημαντικά:

«Ἄν δεῖς φῶς μέσα σου ἤ γύρω σου, μὴν πιστέψεις σ’ αὐτὸ ἄν δὲν ἔχεις συγχρόνως κατάνυξη γιὰ τὸ Θεὸ καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν πλησίον. Μὴ φοβηθεῖς ὅμως, ἀλλὰ ταπείνωσε τὸν ἑαυτό σου καὶ τὸ φῶς ἐκεῖνο θὰ ἐξαφανιστεῖ.

Ἄν δεῖς κάποιο ὅραμα ἤ εἰκόνα ἤ ὄνειρο,  μὴν  τὸ ἐμπιστεύεσαι, γιατὶ ἄν εἶναι ἀπὸ τὸν Θεό, θὰ σὲ φωτίσει γι’ αὐτὸ ὁ Κύριος.  Ψυχή, ποὺ δὲν γεύθηκε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, δὲν  μπορεῖ  νὰ διακρίνει ἀπὸ ποῦ ἔρχεται τὸ ὅραμα. Ὁ ἐχθρὸς δίνει στὴν  ψυχὴ  μιὰ «γλυκειὰ αἴσθηση» ἀνακατεμένη μὲ κενοδοξία, καὶ ἀπὸ αὐτὸ γίνεται φανερὴ ἡ πλάνη.

          Οἱ Πατέρες λένε ὅτι, ὅταν ἡ ὅραση εἶναι ἐχθρική, ἡ ψυχὴ αἰσθάνεται σύγχυση ἤ φόβο.

Αὐτό, ὅμως, συμβαίνει μόνο στὴν ταπεινὴ ψυχὴ ποὺ θεωρεῖ τὸν ἑαυτό της ἀνάξιο γιὰ τὴν ὅραση.

Ὁ κενόδοξος, ὅμως, μπορεῖ νὰ μὴν αἰσθανθεῖ οὔτε φόβο οὔτε σύγχυση, γιατὶ ἐπιθυμεῖ τὶς ὁράσεις καὶ θεωρεῖ τὸν ἑαυτό του ἄξιο, καὶ γι’ αὐτὸ τὸν ἐξαπατᾶ εὔκολα ὁ ἐχθρός».²

         Τὸ κλειδὶ γιὰ νὰ διαπιστώσουμε τὶ κρύβεται πίσω ἀπ’ ὅλα αὐτὰ τὰ πνευματικὰ δρώμενα εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἀφήνει τὸ πνευματικὸ του χνάρι πάνω στὰ ἔργα του. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ ἔχουν τὶς παραπάνω προϋποθέσεις παρὰ τὸ ὅτι δὲν ἔχουν οὔτε κοσμικὴ μόρφωση ἀλλὰ οὔτε γνωρίζουν πολλὰ γιὰ τὴν πίστη.

Στὸ βιβλίο τοῦ Γέροντα Παϊσίου μὲ τίτλο «Ἁγιορεῖτες Πατέρες καὶ Ἀγιορείτικα» ὑπάρχουν πολλὲς χαριτωμένες διηγήσεις μὲ ἁπλοὺς μοναχοὺς ποὺ ζοῦσαν μέσα στὸ θαῦμα μὲ τὸν πιὸ φυσικὸ  τρόπο. 

        

       Ἡ ἁπλότητα αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων φαίνεται στὰ μάτια τῶν κοσμικῶν ἀνοησία καὶ θεωροῦν  τρελοὺς τοὺς  πραγματικὰ ἁπλοὺς ἀνθρώπους.

Ἕναν τέτοιο μάλιστα,τὸν γερο-Κωνσταντίνο, τὸν ἔστειλαν σὲ τρελοκομεῖο  στὴ Θεσσαλονίκη ἐπειδὴ ζοῦσε σὰν τὰ πουλιὰ τοῦ οὐρανοῦ χωρὶς νὰ φροντίζει τίποτα ἀπ’ αὐτὰ ποὺ οἱ ἄνθρωποι θεωροῦν φυσικὸ νὰ φροντίζουν.

         Ἕνας ἄλλος, ὁ γερο-Παχώμιος, τὸ μόνο ποὺ ἤξερε ἦταν ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι Θεὸς καὶ τὸ μόνο ποὺ ἤθελε ἦταν νὰ ἀφιερώσει τὴ ζωή του σ’ αὐτὸν ἀπὸ ἀγάπη. Ἀπὸ ἀγάπη καὶ γιὰ τοὺς ἀδελφούς του ἔπιανε μὲ τὰ χέρια του φίδια και σκορπιοὺς καὶ τὰ ἀπομάκρυνε ἀπὸ τὸ σπίτι γιατὶ φοβόντουσαν οἱ ἄλλοι πατέρες. Ὅταν τοῦ λέγανε: «γερο-Παχώμιε δὲ φοβάσαι μὴ σὲ δαγκάσουν;»  ἀπαντοῦσε:  «ἕνα  χαρτὶ (χαρτὶ ἦταν τὸ Εὐαγγέλιο) γράφει πὼς ἄμα πιστεύεις στὸ Χριστὸ πιάνεις τὰ φίδια καὶ τοὺς σκορπιοὺς καὶ δὲ σὲ πειράζουν».

         Τὸ  γερο-Παχώμιο, ὅπως καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους, μοναχοὺς καὶ κοσμικούς, ποὺ εἶχαν αὐτὴ τὴν πνευματικὴ ἁπλότητα  οὔτε  τὰ ὁρατὰ ἀλλὰ οὔτε καὶ τὰ νοητὰ φίδια καὶ οἱ σκορπιοὶ τοὺς πειράζανε. Οἱ ἐμπειρίες οἱ πνευματικὲς ποὺ εἴχανε ἦταν πέρα γιὰ πέρα ἀληθινὲς καὶ ἡ ἁπλότητα ποὺ εἶχαν τοὺς φύλαγε ὥστε νὰ μὴν «ψηλώσει» ὁ νοῦς τους καὶ πλανηθοῦν. Ἕνας τέτοιος ἁπλὸς μοναχὸς ὁ ὁποῖος κάθε βράδυ εἶχε κατὰ τὴ διάρκεια τῆς προσευχῆς του τὴν ἐμπειρία τοῦ ἀκτίστου φωτὸς νόμιζε ὅτι ὅλοι οἱ μοναχοὶ εἶχαν αὐτὴ τὴν

ἐμπειρία καὶ τὸ θεωροῦσε πολὺ φυσικό.

         Ἡ ἀδυναμία μας νὰ διακρίνουμε ἀνάμεσα στὴν φυσικὴ  ἁπλότητα,  ἡ ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ μᾶς  προστατέψει ἀπὸ τὴν πλάνη, καὶ στὴν  πνευματικὴ ἁπλότητα εἶναι ποὺ δημιουργοῦν αὐτὴ τὴ σύγχυση. Ἡ φυσικὴ ἁπλότητα, ποὺ γιὰ νὰ τὴν διακρίνουμε ἀπὸ τὴν πνευματικὴ ἄς τὴν ὀνομάσουμε ἁπλοϊκότητα,  συνοδεύεται πολλὲς φορὲς ἀπὸ μιὰ ἰσχυρογνωμοσύνη ποὺ κρύβει ἐγωισμό, ἀπὸ μιὰ ἐμμονὴ σὲ τύπους ποὺ καταντοῦν εἰδωλολατρεία καὶ δίνουν διάσταση μαγικὴ ἀκόμα καὶ στὰ μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας. Ἄς δοῦμε πῶς περιγράφει στὸ ἔργο του «τὸ δισάκι τοῦ ἀσκητῆ» ὁ Νέστορας Μάτσας μιὰ «γερόντισσα» αὐτοῦ τοῦ εἴδους:

«-Ὅταν μιλῶ ἐγώ, ὁ Θεὸς μιλάει, μοῦ

εἶπε ἡ γιάτρισσα ἡ Καλομοίρα στὴ

Μυτιλήνη…

-Ποῦθε εἶσαι φερμένη κυρούλα;

-Ἀπὸ τὸ Ἀϊβαλί.

-Ποῦθε ἔμαθες νὰ γιαίνεις τὶς ἀρρώστιες;

-Ἀπ’ τὴ μανούλα μου. Πρὶν κλείσει τὰ μάτια της καὶ κοιμηθεῖ, μὲ φώναξε κοντὰ στὸ μαξιλάρι της καὶ μοῦ φανέρωσε ὅλα τὰ μυστικά της.

-Ποιά μυστικά της;

-Να δίνω γιατριά σὲ ἀρρώστους, νὰ διώχνω τὸ κακὸ μάτι, νὰ λύνω τὰ μάγια.

-Τί δουλειά ἔχουν τὰ μάγια μὲ τὴ γιατρική;

Σὲ τοῦτο τὸ ἐρώτημα θύμωσε ἡ Καλομοίρα. Τυλίχτηκε στὸ μαῦρο μποξά της καὶ δὲν ἤθελε ἄλλο νὰ μιλήσει…» ³

         Τελείως διαφορετικὴ εἶναι ἡ ἀντίδραση τῶν ἀνθρώπων ποὺ ζοῦν τὴ γνήσια πνευματικὴ Παράδοση τῆς ρωμηοσύνης. Μὲ πολλὴ ταπείνωση, χωρὶς ἔπαρση, διακονοῦν τοὺς ἀδελφούς τους ξέροντας ὅτι τὸ χάρισμα τους εἶναι χάρισμα διακονίας ποὺ τοὺς δόθηκε ὄχι γιὰ νὰ ξεχωρίζουν ἀλλὰ λειτουργοῦν θεραπευτικὰ μέσα στὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Γιατί, ὅπως λέγαμε καὶ σὲ προηγούμενο τεῦχος, ἄλλο εἶναι ἡ γνήσια πνευματικὴ Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἄλλο οἱ παραδόσεις ποὺ ἔχουν ἀπὸ ἀλλοῦ τὴν προέλευση. Ἡ σύγχυση ἀνάμεσα στὴν Παράδοση καὶ στὶς παραδόσεις δημιουργεῖ αὐτὴ τὴ λαθεμένη εἰκόνα γιὰ τὸν τρόπο ποὺ λειτουργεῖ τὸ ὑπερβατικὸ στοιχεῖο μέσα ἀπὸ χαρισματικοὺς ἀνθρώπους στὴ λαϊκὴ παράδοση.

Καταληκτήριες σκέψεις.

         Αὐτὸ ποὺ ἔχει ἰδιαίτερη σημασία καὶ θέτει ἕνα καλὸ θεμέλιο στὴν προσπάθειά μας νὰ ὁρίσουμε κάποιο κριτήριο ἀλήθειας γιὰ μιὰ ἐμπειρία εἶναι νὰ δοῦμε ποιός ἐπιβεβαιώνει τὸ χάρισμα ποὺ ἔχει κάποιος. Ἄν παρατηρήσουμε προσεκτικὰ θὰ δοῦμε ὅτι στὶς περιπτώσεις ποὺ ὑπάρχει πλάνη τὸ χάρισμα ἐπιβεβαιώνεται ἀπὸ τὸν ἴδιο ἤ ἀπὸ ὁμάδα γύρω ἀπ’ αὐτόν. Στὴν περίπτωση ποὺ τὸ χάρισμα εἶναι γνήσιο αὐτὸς ποὺ ἀναγνωρίζει ἀλλὰ καὶ διαχειρίζεται τὸ χάρισμα ἑνὸς ἀνθρώπου εἶναι ἡ Ἐκκλησία ὡς κοινότητα.

        Αὐτὴ λοιπόν, ἡ κοινότητα καὶ ὄχι ἡ αὐθεντία ἑνὸς ἀνθρώπου, ἔστω κι ἄν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος εἶναι ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, ὁ ἐπιστήθιος φίλος

τοῦ Χριστοῦ, ὁ μεγάλος θεολόγος τῆς Ἐκκλησίας, ἐπιβεβαιώνει τὴν μαρτυρία του. Στὸ τέλος τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Ἰωάννου (Ἰω. 21,24) ἡ Ἐκκλησία ἐπισφραγίζει τὸ λόγο του λέγοντας:

 «Οὗτός ἐστιν ὁ μαθητὴς ὁ μαρτυρῶν

περὶ τούτων καὶ γράψας ταῦτα, καὶ

οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς ἐστιν ἡ μαρτυρία αὐτοῦ…».

παπα-Νικόλας Ἀλεξάκης

^{--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------}

¹Β΄ Κορ.11,13-14.

²Ἀρχιμ. Σωφρονίου, Ἅγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης,Ἔσσεξ 2005, σελ.531.

³Ν. Μάτσα, Τὸ δισάκι τοῦ ἀσκητῆ,Ἑστία τ. Γ΄ σελ. 36-37.

Πηγή: Διμηνιαίο Φυλλάδιο της Ιεράς Μητροπόλεως Ιεραπύτνης και Σητείας για τους Νέους – Τεύχος 74 Μαϊος – Ιούνιος 2013 http://www.imis.gr/